Home / Kiến thức / Bạn đã biết gì về bệnh sán chó?

Bạn đã biết gì về bệnh sán chó?

Chúng ta đã quá quen với những bệnh liên quan đến giun sán như giun đũa, giun tóc, giun móc, giun kim…và thường được các bác sĩ khuyên tẩy giun mỗi 6 tháng một lần. Tuy nhiên cái tên sán chó lại không hề thân thuộc như thế. Tại sao lại gọi là sán chó và bệnh này thì khác gì các loại bệnh giun sán khác?

Sán chó là bệnh gì?

Đúng như tên gọi của mình, bệnh sán chó có lên quan mật thiết đến chó và mèo. Sán chó hay còn có tên khác là  bệnh giun đũa chó toxocara do giun tròn ký sinh thường được tìm thấy trong ruột của chó (Toxocara canis) và mèo (Toxocara cati) với  mầm bệnh là ấu trùng của loài sán dãi có tên khoa học là Echinococcus granulosus.

Bạn đã biết gì về bệnh sán chó? - sán chó là gì

Sán chó là bệnh không phổ biến nhưng là một bệnh khác hẳn với các loại bệnh giun sán khác. Bệnh do ấu trùng giun đũa chó về tác nhân gây bệnh, Sự lây nhiễm xảy ra là do chúng ta khi ăn hoặc uống phải thức ăn, nước uống có chứa mầm bệnh trong đó. Mầm bệnh này thường được tìm thấy ở chó, cừu và những loại thú nuôi khác.

Nguyên nhân mắc bệnh sán chó

Tuy chó mèo là những loài động vật rất thân thiết và gần gũi với con người nhưng sán chó trưởng thành sống trong ruột non của chó còn bệnh lây nhiễm do chúng ta ăn uống phải thức ăn có chứa mầm bệnh trong đó thì tại sao chúng ta có thể bị sán chó? Đó là bởi trứng sán trong ruột sẽ theo phân chó thải ra ngoài, chúng phát triển thành trứng có phôi, nó tồn tại rất lâu ở môi trường bên ngoài, có thể trong nhiều tháng và nếu không được xử lý đúng cách sẽ phát triển thành ấu trùng, phát tán trong môi trường rồi nhiễm vào thức ăn, nước uống của người. Trẻ em là đối tượng dễ bị nhiễm bệnh nhất do hay chơi đùa dưới đất và “sở thích” cho mọi thứ vào miệng mà không được vệ sinh.

Trứng sán chó sau khi xâm nhập sẽ nở thành ấu trùng, tuy nhiên do cơ thể người không phải ký chủ, không phải là môi trường thích hợp nên không phát triển thành sán trưởng thành mà sẽ chui qua thành ruột non theo đường máu đến các cơ quan nội tạng khác như gan, phổi, mắt,… tại đây chúng có thể sống nhiều năm dưới dạng tự do hay hóa kén và gây bệnh tại đây. Những bệnh nguy hiểm mà loài ấu trùng này mang lại là viêm phổi, viêm xung quanh mắt hay gây bệnh ở võng mạc của mắt làm giảm thị lực, có thể làm mù mắt. Chúng cũng có thể xâm nhập qua da, đặc biệt là da non và gây hội trứng “ấu trùng di chuyển ngoài da”.

Bạn đã biết gì về bệnh sán chó? - chu trình nhiễm sán chó

Việc nuôi chó mèo ngày càng phổ biến nên bệnh này cũng đang ngày càng được “nhân rộng”. Bệnh có thể có ở khắp mọi nơi nhưng dường như điều kiện khí hậu tại các nước ôn đới lại thuận lợi hơn cho loài sán này sinh sôi.Tại Việt Nam tình hình bệnh sán chó chưa được nghiên cứu nhiều, các số liệu thống kê không đầy đủ một phần vì các triệu chứng không rõ ràng, phần nữa là do các xét nghiệm phân không áp dụng được trong bệnh này vì giun không phát triển được đến giai đoạn trưởng thành.

Triệu chứng sán chó như thế nào

Đa số những người bị nhiễm sán chó không có biểu hiện cụ thể và rõ ràng. Ở giai đoạn đầu hầu như rất ít người có thể phát hiện ra bệnh, chỉ đến khi các biến chứng hay tổn thương nặng nề xuất hiện thì mới đi xét nghiệm để phát hiện ra một số biểu hiện như:

  • Ngứa da, nổi mề đay dị ứng, có mụn nhỏ, bầm tím
  • Giảm thị lực, mờ mắt một hoặc hai bên
  • Mệt mỏi, kém ăn, hay cáu gắt, đau đầu, liệt.
  • Đau bụng, ăn không ngon, giảm cân
  • Ho, khò khè như bị hen suyễn.

Tuy nhiên tất cả các biểu hiện trên đều không điển hình và rất dễ nhầm lẫn với những căn bệnh khác. Nhiều trường hợp mang ấu trùng sán chó trong người nhưng khi đi khám sức khỏe, các biện pháp bình thường như siêu âm cũng không chẩn đoán được bệnh. Đặc biệt các đầu sán chó khi vào cơ thể người có khả năng năng tự nhân lên và phát tán rộng trong cơ thể khiến việc làm sinh thiết cũng không phải lúc nào cũng phát hiện được. Nguy hiểm nhất là khi các nang nước bị vỡ, ra, giải phóng hàng vạn đầu sán chó và những đầu sán này bám vào cơ quan phủ tạng khác, tạo nên u mới, có thể dẫn đến tử vong cho người bệnh.

Bạn đã biết gì về bệnh sán chó? 3

Các yếu tố chẩn đoán sán chó vì thế cũng trở nên khó khăn hơn. Chính vì thế mà năm 1979, Glickman đã đề xuất các tiêu chuẩn để có thể khẳng định một người có bị sán cho hay không dựa vào các tiêu chuẩn sau:
1. Số lượng bạch cầu > 10.000/µL máu,
2. Bạch cầu ái toan > 10% tổng số bạch cầu,
3. Hiệu giá anti-A isohemagglutinin >400,
4. Hiệu giá anti-B isohemagglutinin > 200,
5. Nồng độ IgG và IgM tăng,
6. Gan to
Bệnh nhân hội đủ từ 3/6 yếu tố kể trên thì được xác định là bị sán chó.

Điều trị sán chó ra sao

Điều trị sán chó không khó và bệnh hoàn toàn có thể khỏi hẳn nếu bệnh nhân tuân theo đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Tuy nhiên bệnh vẫn có khả năng tái phát. Thêm nữa do bệnh thường được phát hiện khi đã gây ra những ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe nên việc điều trị không có quy luật nào cụ thể mà còn tùy thuộc vào diễn biến lâm sàng của bệnh nhân.

Bình thường người bệnh sẽ được chỉ định dùng các loại thuốc nhưng nếu bệnh đã ảnh hưởng đến các cơ quan khác thì cần tiến hành điều trị cả những vị trí đó nữa. Việc tổn thương những cơ quan nhạy cảm như mắt có thể phải phẫu thuật. Lưu ý khi dùng thuốc cần nói rõ tiền sử bệnh của mình với các bác sĩ, có dị ứng loại gì không để từ đó đưa ra liệu trình phù hợp. Quá trình điều trị cần phối hợp một số thuốc chuyên khoa để tăng tác dụng hiệp đồng, giúp tăng khả năng hấp thu thuốc vào con sán qua đó sẽ tiêu diệt được chúng.

Bạn đã biết gì về bệnh sán chó? tránh xa rượu bia

Trong thời gian chữa bệnh thì bệnh nhân nên tuyệt đối tuân thủ liệu trình điều trị, tránh xa rượu, bia và đồ uống có cồn hay sử dụng chất kích thích trong thời gian này.

Phụ nữ có thai và cho con bú hay bệnh nhân viêm gan mạn cần có liệu trình điều trị riêng và cần tái khám nhiều lần để xác định tình hình bệnh để đưa ra phác đồ điều trị trong thời gian tiếp theo. Sau khi điều trị, người bệnh khi làm thử nghiệm Elisa có thể cho kết quả dương tính (+) hằng năm do kháng thể ký sinh trùng sán chó có thể tồn tại trong máu vài năm sau đó.

Làm sao để phòng bệnh sán chó?

Chỉ bằng những thói quen sinh hoạt, những thói quen tốt sau đây là có thể phòng ngừa được căn bệnh này. Đó là:

  • Tẩy giun định kỳ cho vật nuôi. Nhiều người đến cả việc tẩy giun cho chính mình còn không làm nhưng nếu đã nuôi thú cưng mà lại không muốn bị bệnh thì hãy tập dần việc này đi. Có thể đặt lịch nhắc để phòng trường hợp bị quên.
  • Không để vật nuôi phóng uế bừa bãi ra môi trường, xử lý phân của vật nuôi chôn vùi hoặc cho vào thùng rác
  • Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với vật nuôi.
  • Tạo thói quen rửa tay cho con trẻ, dặn dò trẻ không được cho đồ chơi vào mồm, không để trẻ tự chơi ở dưới nền đất.
  • Không để trẻ em chơi trong các khu vực được bị dính vật nuôi hoặc phân động vật khác.
  • Làm sạch khu vực sinh sống của thú cưng ít nhất một lần một tuần.
  • Rửa tay sau khi xử lý chất thải vật nuôi.
  • Rửa sạch trái cây trước khi ăn. Đặc biệt với những loại quả không gọt vỏ cần ngâm nước muối hoặc sục ozon trước khi ăn.

Sán chó không phổ biến nhưng không đồng nghĩa với việc được chủ quan trong việc phòng bệnh. Thời gian ủ bệnh lâu, triệu chứng phát hiện muộn, biến chứng để lại nặng nề và khả năng tái phát cao là những vấn đề cần đặc biệt quan tâm với căn bệnh này.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *