Home / Kiến thức / Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết

Chàm là bệnh da liễu tuy không gây nguy hiểm nhưng để lại những vết “xấu xí” trên da, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và khiến người bệnh cảm thấy tự ti. Bạn đã biết những gì về căn bệnh này?

Bệnh chàm là gì?

Chàm hay còn gọi là eczema là hiện tượng da bị viêm kèm theo các nốt sẩn mụn nước do phản ứng với các tác nhân nội và ngoại sinh. Đây được coi là một căn bệnh mạn tính và dai dẳng khi nó có khả năng tái phát rất cao. Bệnh chàm đã xuất hiện thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên và tồn tại đến tận ngày nay. Chàm có tỷ lệ phổ biến lớn khi chiếm đến 1/4 trên tổng số các bệnh ngoài da. Trên thế giới có khoảng 10% dân số mắc căn bệnh này.

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết 1

Tại mỗi một khu vực địa lý và với mỗi một chủng tộc khác nhau, bệnh chàm lại có những biến đổi khác. Chàm không chỉ làm tổn hại đến các vấn đề vê sức khỏe mà còn ảnh hưởng rất lớn tới tính thẩm mỹ, khiến người bệnh tự ti, ngại tiếp xúc, giao tiếp.

Nguyên nhân gây chàm

Bệnh chàm thường gặp chủ yếu ở trẻ em nhưng người lớn cũng có thể mắc phải. Đây là hiện tượng mà y học coi là  viêm bì, thượng bì mà nguyên nhân được xác định là do yếu tố cơ địa và dị nguyên là chủ yếu.

Do yếu tố cơ địa

  • Yếu tố di truyền hay tính chất gia đình là một trong những nguyên nhân được nhắc đến. Nếu có người nhà bị chàm thì nguy cơ mắc phải căn bệnh này càng cao. Nếu bị chàm do di truyền, khả năng chữa khỏi chỉ có thể là 99%.
  • Một số công trình nghiên cứu khoa hoặc đã chỉ ra rằng các rối loạn các hoạt động của cơ thể như những biến đổi sinh vật, chuyển hóa các chất do rối loạn chức năng của các cơ quan trong cơ thể như bài tiết, nội tiết cơ thể thay đổi (về cận lâm sàng sẽ thấy CTM : tăng bạch cầu ái toan và đơn nhân) cũng là nguyên nhân gây ra bệnh chàm rất phổ biến;
  • Người bệnh mắc phải một số bệnh do kích thích bên trong như: hen suyễn, viêm mũi xoang, viêm gan, viêm đại tràng, các bệnh về thận, viêm tai,…
  • Rối loạn thần kinh vận mạch, rối loạn chức năng thận, tiêu hóa cũng được cho là nguyên nhân dẫn đến bệnh tuy nhiên chưa được chứng minh để có thể kết luận chắc chắn.

Do yếu tố dị nguyên

  • Do tiếp xúc với các hóa chất trong quá trình làm việc như như xi măng, thuốc nhuộm, nguyên liệu làm cao su, sơn xe, dầu mỡ, phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, sơn xe, dầu mỡ…
  • Do tiếp xúc với các vật dụng có chứa chất gây dị ứng như quần áo, chăn màn, giày dép cao su, găng tay nilong, khăn len, mực in từ các tờ báo, kem bôi mặt, kem cạo râu, các loại son, mỹ phẩm, thuốc nhuộm tóc,…
  • Do tiêu thụ các loại thực phẩm chứa nhiều chất độc hại hoặc dễ gây dị ứng như nhộng, các loại hải sản.
  • Một số loại cây như sơn, cúc tần, rau đay, tía tô dại, cỏ hoang cũng có thể chứa dị nguyên gây bệnh.
  • Các yếu tố vật lý như ánh sáng, độ ẩm, sự cọ xát, gãi và các tổn thương khác cũng ẩn chưa yếu tố nguy cơ có thể gây bệnh
  • Do uống các loại thuốc hay gây phản ứng : lưu huỳnh, thủy ngân, thuốc tê, sunfamid, chlorocit, penicillin, streptomycin. (1)

     

Chàm do dị nguyên có thể gặp ở bất cứ lứa tuổi nào tuy nhiên bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu được điều trị kịp thời và đúng cách.

Triệu chứng của bệnh chàm

Chàm thường có 2 triệu chứng cơ bản là tổn thương da và ngứa. Với thương tổn da là hiện tượng da bắt đầu có dấu hiệu ửng đỏ, các mụn nước bắt đầu xuất hiện và tập trung thành từng đám. Triệu chứng này không xuất hiện ồ ạt một lúc mà được chia thành 5 giai đoạn tương ứng với 5 chuyển biến và phát triển của các nốt mụn nước. Mỗi giai đoạn có thời gian khác nhau và thường kéo dài từ vài ngày đến vài tuần ở tùy người.

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết da tấy đỏ

  • Giai đoạn tấy đỏ: người bệnh có những cảm giác nóng, ngứa và trở thành những vết phù đỏ. Những vùng có thể thấy triệu chứng này đầu tiên là những vùng da lỏng lẻo như mi mắt hay bao quy đầu. Trên bề mặt da có xuất hiện những hạt nhỏ màu trắng.
  • Giai đoạn nổi mụn: từ những hạt nhỏ màu trắng hình thành nên các nốt mụn nước có kích thước nhỏ chỉ bằng đầu đinh ghim, nhưng cũng có trường hợp to bằng bọng nước. Các mụn này rất nông và có chứa dịch, mọc thành từng mảng dày đặc, chi chít trên nền da đỏ, có khi lan cả sang vùng da lành. Trên cùng một mảng chàm có thể thấy có nhiều đợt liên tiếp và mụn nước thì có ở nhiều giai đoạn khác nhau.
  • Giai đoạn chảy nước: các mụn nước xuất hiện sẽ kèm theo triệu chứng ngứa, khi người bệnh gãi mụn sẽ vỡ, cũng có trường hợp do vỡ tự nhiên, dịch vàng trong mụn chảy ra thành từng giọt và dính vào quần áo. Huyết thanh thấm ra ngoài, nếu lấy một vật gì đậy lại thì sau một thời gian huyết thanh sẽ tạo thành một mảng dày. Đây là giai đoạn rất dễ bị bội nhiễm, các mảng chàm lỗ chỗ nhiều vết trợt hình tròn.
  • Giai đoạn da nhẵn: sau giai đoạn chảy nước, huyết thanh chảy ra rồi đọng lại trên bề mặt hình thành nên những vảy tiết dày. Một thời gian sau khi các vảy tiết này khô lại rồi bong ra thì sẽ để lộ ra lớp da mỏng và nhẵn bóng như vỏ hành. Giai đoạn này diễn ra trong thời gian rất ngắn.
  • Giai đoạn bong vảy: lớp da mới được tái tạo tự rạn nứt bong vảy để tạo thành các mảng dày nhưng cũng có khi vụn như cám, có trường hợp da dày hẳn lên và tăng sắc tố kèm kẻ ô, gọi là liken hóa. Đây có thể được coi là giai đoạn kết thúc của bệnh. Nếu không có mụn mới mọc thêm thì da sẽ trở lại trạng thái bình thường và không để lại sẹo do chỉ gây tổn thương vùng thượng bì.

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết  triệu chứng ngứa

Ngoài những thương tổn có thể nhìn thấy trên da thì ngứa là triệu chứng “trung thành” của bệnh chàm khi nó xuất hiện từ khi da chỉ mới bắt đầu tấy đỏ và tồn tại đến tận khi bệnh khỏi. Cường độ ngứa của bệnh chàm diễn ra tương đối dữ dội, đó là lý do nhiều người không chịu nổi và bắt đầu gãi “điên cuồng”, nhưng chính điều đó làm vỡ các dưỡng bào và phóng thích ra các histamin khiến người bệnh ngứa thêm. Cảm giác ngứa có thể làm rối loạn giấc ngủ của người bệnh.  (2)

Điều trị chàm như thế nào?

Khi phát hiện ra bệnh chàm cần tích cực điều trị thì bệnh sẽ mau khỏi. Nguyên tắc cần tuân thủ để chữa chàm hiệu quả là:

  • Nếu chàm do dị nguyên cần tìm ra dị nguyên để cách ly và tránh tiếp xúc.
  • Tuyệt đối không chà xát, gãi hay tiếp xúc với xà phòng, hóa chất.
  • Nghỉ ngơi hoàn toàn để không khiến bệnh nặng thêm
  • Kết hợp cả thuốc uống và thuốc bôi để đạt hiệu quả tốt nhất.
  • Lưu ý chế độ ăn cần kiêng muối trong đợt cấp, tránh xa rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích. Tôm, cua, đồ hộp hay thức ăn sống cùng không được ăn.
  • Không được tự ý bôi đắp lá hay bất cứ thứ gì lên vết chàm mà không được sự đồng ý của bác sĩ.

Tùy theo từng giai đoạn của bệnh mà các thuốc được chỉ định để điều trị cho phù hợp là:

Thuốc bôi : có thể sử dụng ở tất cả các giai đoạn của bệnh. Nhưng ở moi giai đoạn khác nhau thì sẽ cần những loại thuốc khác nhau theo chỉ định của bác sĩ.

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết bôi thuốc

  • Giai đoạn cấp : Tẩm liệu tại chỗ bằng nước muối sinh lý, thuốc tím 1% Jarish, nước ép hoa quả (dưa gang, bí đao, rau má, lá khế) sau đó ta dùng một trong các loại dung dịch màu để chống nhiễm khuẩn và giảm xuất tiết : Eosin, Milian, Nitrat bạc 0,25% -2%.
  • Giai đoạn bán cấp :  kem Corticoide, kem kháng sinh, hồ Brocq, dầu kẽm… Thuốc chứa thành phần corticoid có tác dụng nhanh nhưng cũng dễ bị tái phát trở lại nên chỉ được khuyên dùng ở giai đoạn bán cấp và không nên kéo dài thời gian sử dụng.
  • Giai đoạn mạn : mỡ corticoide, mỡ salycylé, hắc ín, ichtyol.

Thuốc uống: 

  • Nếu có nhiễm khuẩn rõ ( sốt, bạch cầu tăng cao, tồn th­ương s­ưng tấy đau, nồi hạch, có mủ vẩy tiết) bác sĩ có thể kê đơn cho bệnh nhân dùng kháng sinh uống 1 đợt 7 – 10 ngày. Những loại có tác dụng chống ngứa như kháng Histamin: peritol, dimedrol, chlopheniramin, trexyl, allerry, astelong, histalong, hismanal. Tác dụng an thần : diazepam, seduxen.
  • Uống Vitamin C liều cao 1 đến 2gam/ ngày. Bổ sung thêm các vitamin D 2, A, B2, B6, P, PP, F. (3)

Bị chàm có cần kiêng gì không?

Có. Vì khi bị chàm người bệnh luôn có cảm giác ngứa nên cần kiêng những thực phẩm có yêu tố kích ứng ngứa để tránh làm bệnh bùng phát nặng hơn. Một số thực phẩm chứa nhiều nguy cơ dị ứng mà người bệnh chàm nên tránh gồm: đậu phộng, các sản phẩm từ sữa và lúa mì, ngô, đậu nành, tôm, cua, sò, hến… và các thực phẩm có chất bảo quản. Tuy nhiên do cơ địa nhiều người không giống nhau. Tốt nhất nếu đã có tiền sử bị dị ứng với loại đồ ăn nào thì không nên ăn trong thời gian bị bệnh.

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết kiêng đồ hộp

Khi bị chàm, người bệnh cần bổ sung chất béo,, vitamin và khoáng chất nhằm giảm nhẹ triệu chứng ngứa cũng như giảm viêm, tăng cướng sức khỏe để ngăn bệnh tái phát. Một số thực phẩm tốt cho người bệnh chàm là

  • Dầu hạt lanh: giúp cung cấp các axit béo thiết yếu, đóng góp vai trò trong việc ngăn chặn sự hình thành yếu tố gây viêm protaglandin, từ đó giảm nhẹ triệu chứng trong bệnh chàm. Dầu hạt lanh có thể dùng dạng bột để rắc lên thức ăn hoặc tiêu thụ 1 thìa cà phê mỗi ngày.
  • Dầu anh thảo: chứa hàm lượng cao axit béo omega-6 (axit gamma-linolenic) giúp chữa lành các triệu chứng liên quan đến mụn nước trong bệnh chàm. Liều lượng 2-4 gam dầu anh thảo buổi tối, dùng chung với bữa ăn là cần thiết để ngăn ngừa bệnh chàm.
  • Dầu cá: chứa hàm lượng cao axit béo omega-3, có tác dụng cải thiện triệu chứng viêm. Dầu cá có ở dạng viên nang, vì thế người bệnh có thể dễ dàng tiêu thụ.
  • Hàu, đậu Hà Lan, bột yến mạch, thịt gà, thịt lợn, thịt bò, thịt cừu, gạo nâu, lạc, đậu… bởi chúng chứa nhiều kẽm – nhân tố quan trọng giúp cho quá trình chữa lành tổn thương của cơ thể thông qua việc điều hòa sinh sản tế bào và quá trình tổng hợp protein và ngăn ngừa đợt bùng phát của bệnh chàm. Nhưng cái gì nhiều quá cũng không tốt, không được tiêu thụ quá 30mg kẽm mỗi ngày vì kẽm dư thừa có thể gây ra những vấn đề khác đối với sức khỏe
  • Các loại trái cây và rau quả có màu cam như cà rốt, đu đủ, xoài… bởi chúng là nguồn bổ sung vitamin A cần thiết cho cơ thể, giúp thúc đẩy hệ thống miễn dịch của cơ thể, tăng cường kháng thể và các tế bào lympho, từ đó điều hòa tiến trình viêm trong bệnh chàm.
  • Các loại thực phẩm giàu vitamin E như đậu tương, giá đỗ, vừng, lạc, mầm lúa mạch, hạt hướng dương…Vitamin E giúp cải thiện triệu chứng của bệnh chàm vì nó có khả năng chống lại các gốc oxy hóa để bảo vệ và dưỡng ẩm làn da, đồng thời cũng được bổ sung trong các loại kem bôi tại chỗ để giảm triệu chứng đỏ và ngứa trong bệnh chàm.

Bệnh chàm và tất cả những điều cần biết bổ sung vitamin

  • Vitamin C là một chất kháng histamine tự nhiên, làm giảm các triệu chứng dị ứng ở bệnh nhân chàm. Không những vậy vitamin C còn là chất chống oxy hóa giúp bảo vệ và nuôi dưỡng làn da. Chính vì vậy vitamin C rất quan trọng trọng việc điều trị bệnh chàm. Nguồn vitamin C tự nhiên có thể tìm thấy trong các loại quả như cam, quýt, bưởi, chanh…
  • Ăn nhiều rau xanh (đặc biệt là rau chân vịt), cá, ngũ cốc… để bổ sung vitamin B giúp duy trì sức khỏe của da, tóc, móng thông qua việc thúc đẩy quá trình tăng trưởng và tái tạo mô.
  • Uống đủ nước. 2 lít nước mỗi ngày là liều lượng được khuyên không chỉ với bệnh nhân chàm mà cả với những người bình thường để cung cấp độ ẩm cho da. (4)

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *