Home / Kiến thức / Bệnh chốc là gì? Bạn biết gì về nó?

Bệnh chốc là gì? Bạn biết gì về nó?

Các bệnh da liễu rất phổ biến nhưng có rất nhiều bệnh mà tên gọi của nó không thực sự được nhiều người biết đến. Chốc là một loại bệnh như vậy. Là một bệnh nhiễm trùng nông ở da và có thể gặp ở mọi lứa tuổi và đặc biệt là ở trẻ em với tỉ lệ 90%. Bệnh cũng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm với sức khỏe, vì thế tìm hiểu kiến thức về bệnh luôn là điều cần thiết.

Triệu chứng của bệnh chốc

Chốc có hai dạng là có bọng nước hoặc không. Triệu chứng của 2 dạng này khác nhau. Với chốc có bọng nước

  • Dấu hiệu đầu tiên là những dát đỏ xung huyết, ấn kính hoặc căng ra thì mất màu, có kích thước từ 0,5 đến 1cm và nhanh chóng tạo thành các bọng nước trên nền đỏ.
  • Các bọng nước hình thành nhăn nheo, xung quanh có quầng đỏ, sau vài giờ thì thành mủ đục từ thấp lến cao (đục từ chân bọng nước lên).
  • Sau vài giờ hoặc vài ngày kể từ khi các bọng nước dập vỡ sẽ thấy đóng vảy tiết màu vàng nâu hoặc màu nâu nhạt giống màu mật ong. Nếu người bệnh cậy ra sẽ thấy ở dưới chỉ là những vết trợt màu đỏ, chúng sẽ bong đi để lại dát hồng sau khoảng từ 7 đến 10 ngày.
  • Các thương tổn sau khi khỏi không để lại sẹo hoặc chỉ để lại dát thâm tăng sắc tố tồn tại một thời gian ngắn.
  • Vị trí thường xuất hiện vảy tiết là ở mặt nhưng cũng có thể có ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể, cả ở lòng bàn tay, bàn chân, thậm chí ở đầu làm tóc bết lại. Chốc đầu thường là hậu quả để lại do chấy rận gây nên.
  • Triệu chứng cơ năng nổi bật nhất tương tự các bệnh ngoài da khác thì vẫn là ngứa, người bệnh không chịu được sẽ gãi, từ đó làm các tổn thương lan rộng chàm hóa hoặc lan sang các vùng khác.
  • Triệu chứng toàn thân có thể có viêm hạch phụ cận, rất hiếm khi sốt trừ khi chốc toàn thân hoặc có biến chứng.
  • Bệnh này tiến triển khoảng 1-2 tuần thì lành. Khí hậu nóng, ẩm và vệ sinh kém là điều kiện để bệnh phát triển.

Bệnh chốc là gì? Bạn biết gì về nó? triệu chứng

Với chốc không có bọng nước điển hình thì các triệu chứng cơ bản là:

  • Mụn nước mụn mủ nhưng dập trợt rất nhanh trên nền da đỏ, tiết dịch ẩm ướt nên không thấy có bọng nước điển hình. Bờ thương tổn thường có ít vảy da trông giống như bệnh nấm da.
  • Vảy tiết phía trên màu vàng mật ong hoặc nâu sáng có một quầng đỏ nhỏ bao xung quanh. Một số trường hợp có thể thấy các thương tổn vệ tinh ở xung quanh.
  • Ví trí các tổn thương hay gặp ở dạng này thường ở mặt, xung quanh hốc mũi, mồm, ở tứ chi nhưng cũng có thể gặp ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc bất cứ chỗ nào. Hình thái này thường gặp trên những trẻ bị viêm da cơ địa hoặc ghẻ hay một bệnh về da nào đó kèm theo bội nhiễm. Ít khi gặp ở tổn thương niêm mạc.
  • Loại chốc này thường khỏi sau 2-3 tuần nhưng cũng có thể kéo dài, nhất là khi trên cơ thể có nhiễm ký sinh trùng, bị chàm hay thời tiết nóng, ẩm ướt.

Các loại bệnh chốc phổ biến

Không một bệnh nào chỉ có một diễn tiến hay một loại duy nhất gặp trên tất cả mọi người, chốc cũng thế. Việc phân loại bệnh nhằm giúp việc điều trị có thể tiến hành nhanh chóng, chính xác và thuận lợi hơn. Người ta có thể chia bệnh chốc thành nhiều loại khác nhau

Theo triệu chứng thì bệnh được chia ra thành

  • Chốc bọng nước lớn: bệnh này có thể nhầm với bệnh Duhring –
  • Chốc hạt kê: các thương tổn nhỏ, đồng đều, lại có thể nhầm với bệnh chàm
  • Chốc hóa: trên các thương tổn của bệnh da khác có các thương tổn của chốc.
  • Chốc lây ở trẻ sơ sinh: hay còn có tên gọi khác là Pemphigus lây

Bệnh chốc là gì? Bạn biết gì về nó? các loại chốc

Bệnh cũng có thể được chia ra theo căn nguyên gây bệnh, bao gồm:

  • Chốc do liên cầu hay y học còn có tên gọi là Impetigo de Tilbury: mụn nước nhỏ, dai, hóa mủ chậm. Bệnh thường có tính chất lây lan, hay tái phát và có biến chứng cầu thận.
  • Chốc do tụ cầu hay bệnh Impetigo de Bockhart: bọng nước to hơn, sâu hơn và hóa mủ nhiều hơn. Bệnh có thể gây biến chứng nhiễm trùng chốc loét
  • Chốc phối hợp do liên cầu và tụ cầu

Nguyên nhân gây bệnh

Trong những năm cuối thập kỷ 60 của thế kì trước, nguyên nhân chủ yếu gây bệnh chốc là do liên cầu và cuối thập kỷ 70 là do tụ cầu. Theo các nghiên cứu và thống kê gần đây thì nhiều tác giả cho rằng khoảng 50-70% căn nguyên gây bệnh chốc là tụ cầu vàng, còn lại là liên cầu hoặc phối hợp cả 2. Chủng liên cầu gây bệnh chủ yếu là liên cầu tan huyết nhóm A.

Các vi khuẩn xâm nhập vào da thông qua các sang chấn nhỏ vào lớp sừng và lớp gai rồi nhân lên, tiết độc tố làm tan rã những dây liên kết giữa các tế bào gai, huyết thanh tụ lại thành bọng nước dưới lớp sừng. Khi chốc phối hợp cả 2 loại liên cầu và tụ cầu sẽ gây ra nhiễm trùng với diện rộng.

Bệnh chốc là gì? Bạn biết gì về nó? nguyên nhân thời tiết

Các yếu tố như tuổi nhỏ, thời tiết nóng ẩm, mùa hè, nơi ở chật chội, vệ sinh kém là những điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển. Ngoài ra các bệnh phối hợp như chấy rận, ghẻ, herpes, côn trùng cắn, viêm da cơ địa…cũng là yếu tố cho bệnh dễ phát sinh và phát triển.

Tiến triển và biến chứng của bệnh

Chốc là bệnh lành tính, nếu được phát hiện sớm và điều trị tích cực thì chỉ sau từ 7 đến 10 ngày là bệnh sẽ khỏi, ít tái phát. Còn ngược lại, bệnh có thể gây ra những biến chứng như:

  • Chàm hóa: do chốc tái đi tái lại, dai dẳng Ngoài thương tổn là mụn mủ, vảy tiết còn thấy da đỏ tăng lên, kèm theo xuất hiện nhiều mụn nước mới, ngứa dai dẳng.
  • Chốc loét là biến chứng nặng của chốc thường gặp ở trẻ em, người già bị suy dinh dưỡng nặng hay suy giảm miễn dịch, mắc HIV/AIDS . Biểu hiện lâm sàng là tại vùng bọng mủ có xuất hiện mụn nước với các vết loét lõm xuống, bờ xung quanh lan rộng màu tím thâm hoặc nhợt nhạt, vùng trung tâm có vảy tiết hoại tử đen, đường kính khoảng 1-2-5 cm. Các vết loét có thể liên kết thành nhiều vết loét lớn, bờ khúc khủy, hàm ếch xâm lấn xuống trung bì, khi lành cũng để lại sẹo xấu. Biến chứng này khiến người bệnh sốt cao liên tục trên 39, 40 độ, hội chứng nhiễm trùng, nhiễm độc. Khi chưa có kháng sinh khiến người bệnh dễ tử vong. Điều kiện thuận lợi để xảy ra biến chứng này là do côn trùng cắn, vết trầy xước, sang chấn, vệ sinh kém hay tiểu đường.

Bệnh chốc là gì? Bạn biết gì về nó? biến chứng nhiễm trùng huyết

  • Nhiễm trùng huyết: thường gặp trên cơ thể có sức đề kháng yếu do tụ cầu. Bệnh cảnh lâm sàng giồng nhiễm trùng huyết.
  • Viêm cầu thận cấp: tường xảy ra ở bệnh chốc do liên cầu, chiếm khoảng 2-5% các trường hợp. Chủ yếu gặp ở trẻ em dưới 6 tuổi và có tiên lượng tốt hơn so với người lớn.
  • Viêm mang não hay gặp ở trẻ sơ sinh, viêm quầng, viêm mô bào sâu, viê phổi, viêm hạch, viêm xương…là những biến chứng có thể gặp nhưng hiếm.

Điều trị bệnh chốc như thế nào?

Trường hợp bệnh nhẹ hoặc chỉ có những tổn thương khu trú, việc điều trị được tiến hành bằng cách

  • Làm bong vảy tiết bằng đắp dung dịch NaCl 0,9%, thuốc tím 1/10.000 hoặc dung dịch Jarish. Nếu vảy dày cần dùng thêm mỡ kháng sinh.
  • Khi vảy tiết đã bong đi thì chấm vào thương tổn dung dịch có màu như Milian hoặc Castellani. Có thể bôi kem/mỡ kháng sinh như neomycin, gentamycin, fucidin….
  • Ngâm rửa tổn thương bằng betadin hoặc lactacid pha loãng.

Khi thương tổn lan rộng, nặng, dai dẳng và có nguy cơ biến chứng viêm cầu thận cấp cần dugnf kháng sinh toàn thân theo sự chỉ định của bác sĩ.

Các biện pháp phòng bệnh chốc cần biết

  • Chú ý phòng bệnh cho trẻ nhỏ, nhất là sau khi mắc bệnh do virus hoặc bị sởi
  • Tắm rửa vệ sinh ngoài da sạch sẽ, cắt tóc, cắt móng tay thường xuyên
  • Tránh ở lâu những nơi ẩm thấp, thiếu ánh sáng
  • Điều trị sớm và tích cực, tránh chà xát, gãi nhiều gây biến chứng.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *