Home / Kiến thức / Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao?

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao?

Tình dục là bản năng và là nhu cầu chính đáng của con người. Nhưng quan hệ quá sớm hoặc bừa bãi sẽ khiến bạn có nguy cơ mắc rất nhiều bệnh lây qua con đường này, một trong số đó là bệnh lậu. Bệnh lậu là gì, nó có nguy hiểm không và điều trị như thế nào? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn tất cả những thông tin đó.

Bệnh lậu là gì?

Bệnh lậu là bệnh rất hay găp do lây truyền qua đường tình dục. Bệnh do song cầu khuẩn Gram (-) có tên là Neisseria gonorrhoeae gây nên. Bệnh thường gặp chủ yếu ở người trẻ tuổi, đặc biệt là ở các thành phố lớn, các khu vực đông dân cư.

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao? bệnh lậu là gì

Lậu là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục được biết đến sớm nhất. Người ta ước tính có khoảng 1 triệu phụ nữ mắc bệnh này, Những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh lậu đang ngày càng tăng. Theo báo cáo của Viện Da liễu Quốc gia, tỷ lệ người có độ tuổi từ 15 – 49 mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nói chung, trong đó có bệnh lậu là từ  93 – 98% (Thống kê từ 1995-2007). (1)

Bệnh còn có thể phối hợp với một số tác nhân gây viêm niệu đạo khác như Chlamydia, trachomatis hay các tác nhân khác như nấm, trùng roi, ureaplasma gây bệnh ở khaongr 25-40% phụ nữ bị lậu.

Nguyên nhân và cách lây nhiễm bệnh lậu

Đa số các trường hợp mắc bệnh lậu là do quan hệ với người bị nhiễm bệnh, kể cả với hình thức quan hệ đường hậu môn hay đường miệng. Một số ít trường hợp được ghi nhận là do dùng chung chậu, khăn hoặc qua quần áo nhiễm liên cầu khuẩn, tiếp xúc dịch nhầy, máu chứa virus của người bệnh như dùng chung kim tiêm, bàn chải đánh răng. Nếu trong thời kỳ mang thai người mẹ bị nhiễm khuẩn lậu nếu không có những can thiệp y tế kịp thời và đúng cách có thể sẽ gây viêm kết mạc mắt cho trẻ sơ sinh. Việc có nhiều đối tác quan hệ hay cấc hoạt động mua bán dâm cũng làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh này. (2)

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao? lậu lây qua đường tình dục

Trên thực tế các vi khuẩn lậu không thể sống bên ngoài cơ thể lâu hơn một vài phút hay sống trên da tay, da chân nên bệnh không thể lây truyền bằng những tiếp xúc thông thường. Việc quan hệ tình dục có sử dụng bao cao su cũng có thể hạn chế lây nhiễm căn bệnh này.

Triệu chứng của bệnh

Bệnh lậu thường có những triệu chứng ở nam giới rõ hơn so với nữ giới. Ở nam giới thời kỳ ủ bệnh trung bình là từ 3-5 ngày, trường hợp ghi nhận nhanh nhất là 1 ngày và muộn nhất là 2 tuần. Thời gian ủ bệnh tuy không có biểu hiện rõ ràng nhưng vẫn có thể lây truyền cho người khác nếu diễn ra sinh hoạt tình dục không an toàn thời điểm này. Một số triệu chứng lâm sàng của lậu ở nam giới là:

  • Cảm giác khó chịu dọc niệu đạo kèm đái rắt
  • Ứa mủ, đái ra mủ
  • Đái buốt, đái dắt
  • Có thể bị sốt, cơ thể đau nhức, mệt mỏi
  • Khi đi khám thấy miệng sáo, quy đầu viêm đỏ, có mủ chảy ra tự nhiên hoặc chảy ra khi vuốt dọc từ gốc dương vật.

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao? triệu chứng lậu ở nam giới

Khi lậu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến mạn tính với những biểu như:

  • Đái ra mủ vào buổi sáng
  • Đái buốt không rõ ràng
  • Đái dắt do viêm niệu đạo sau
  • Xuất hiện các biến chứng như áp xe, viêm tiền liệt tuyến, viêm túi tinh…

Đối với nữ giới, thời kỳ ủ bệnh kéo dài hơn, thường từ 5-7 ngày và biểu hiện một cách âm thầm, không rõ ràng, khi đi khám sẽ thấy:

  • Mủ ở âm hộ
  • Lỗ niệu đạo viêm đỏ
  • Các lỗ tuyến Skene, Bartholin bị đỏ
  • Cổ tử cung viêm đỏ và có mủ nhày.

Bệnh để lau cũng có thể chuyển thành mạn tính nhưng kể cả khi đó thì triệu chứng cũng hết sức “nghèo nàn” như ra khí hư như những viêm nhiễm bình thường khác.

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao? lậu họng

Ngoài ra có thể xuất hiện lậu ở các vị trí khác như

  • Lậu ở họng, hầu do quan hệ sinh dục miệng với biểu hiện lâm sàng là họng đau, ngứa, khám thấy đỏ, viêm họng mạn, có thể kèm giả mạc.
  • Lậu hậu môn, trực tràng do quan hệ sinh dục hậu môn hoặc mủ chảy từ âm hộ xuống hậu môn ở nữ giới. Biểu hiện lâm sàng là bệnh nhân mót rặn, buồn đi ngoài liên tục, lúc đầu còn có phân sau chỉ ra chất nhày hoặc không có gì.
  • Lậu mắt ở trẻ sơ sinh sau 1-3 ngày từ khi ra đời, có thể bị ở một hoặc cả hai mắt với biểu hiện mắt sưng nề, không mở được, có nhiều mủ chảy từ mắt ra, kết mạc giác mạc viêm đỏ hoặc loét.
  • Lậu mắt ở người lớn có thể do dùng chung khăn, chậu với người bệnh hoặc do chính người bệnh gây ra. Biểu hiện là viêm kết mạc, giác mạc có mủ, mắt sưng nề.

Biến chứng của bệnh lậu

Người bị bệnh lậu có thể xuất hiện những biến chứng như viêm kết mạc – giác mạc, viêm tiết niệu ngược dòng, viêm bàng quang, thận và bể thận; nhiễm lậu lan tỏa; nhiễm khuẩn huyết do lậu; viêm ngoại tâm mạc, nội tâm mạc; viêm gan; viêm khớp; mắc hội chứng Reiter và có nguy cơ vô sinh. Bệnh lậu cũng có thể làm tăng nguy cơ bị HIV và gây ra các biến chứng như phát triển mủ, vết loét trên da đầu, viêm khớp và các nhiễm trùng khác cho trẻ sơ sinh. Bên cạnh đó thì ở mỗi giới, bệnh lại có những biến chứng nguy hiểm khác nhau.Ở nam giới là”

  • Xơ hóa và hẹp niệu đạo: khiến tiểu tiện khó khăn, đái dắt. Sờ niệu đạo thấy xơ cứng, niêu đạo hẹp và nhỏ.
  • Áp xe tuyến Littre khiến dương vật sưng nề và biến dạng
  • Viêm tiền liệt tuyến khiến người bệnh sốt cao, mệt mỏi, tiểu tiện dắt, khám tiền liệt sưng to và đau.
  • Viêm túi tinh khiến người bệnh cảm thấy đau khi xuất tinh, tinh dịch lẫn máu.
  • Viêm mào tinh hoàn.

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao? lậ gây vô sinh

Ở nữ giới, những biến chứng có thể kể đến là:

  • Áp xe tuyến Skène, tuyến Bartholin: các tuyến viêm sưng đau tạo thành túi mủ vỡ ra ngoài hoặc xơ hóa thành đám xơ cứng.
  • Viêm cổ tử cung lộ tuyến
  • Viêm niêm mạc tử cung khiến người bệnh sốt, đau bụng dưới, ra máu bất thường ở âm đạo.
  • Viêm phần phụ, áp xe phần phụ hai bên bao gồm cả vòi trứng, buồng trứng; người bệnh có thể sốt đến 38-39 độ; đau hai hố chậu; bệnh tiến triển mạn tính sẽ gây xơ hóa hẹp vòi trứng, dẫn đến vô sinh haowjc chửa ngoài tử cung. (3)

Điều trị bệnh như thế nào?

Điều trị bệnh lậu cần tiến hành theo các nguyên tắc sau

  • Điều trị sớm
  • Điều trị đúng phác đồ
  • Điều trị cả bạn tình
  • Trong thời gian chữa bệnh cần tuân thủ các chế độ như không quan hệ tình dục, không làm việc nặng, tránh thức khuya, không uống rượu bia và các chất kích thích; Tuyệt đối không tiến hành các thủ thuật tiết niệu trong thời gian này.
  • Tiến hành điều trị đồng thời Chlamydia ở nữ giới
  • Kiểm tra huyết thanh và giang mai trước khi điều trị

Bệnh lậu là gì và chữa trị ra sao? điều trị lậu

Phác đồ điều trị bệnh lậu cấp (lậu không biến chứng)

  • Cefixim uống 400mg liều duy nhất, hoặc
  • Ceftriaxon 250mg tiêm liều duy nhất, hoặc
  • Spectinomycin 2g tiêm bắp liều duy nhất.
  • Điều trị đồng thời Chlamydia với các thuốc sau:
  • Azithromycin 1g liều duy nhất, hoặc
  • Doxycyclin 100mg x 2 lần/ngày x 7 ngày, hoặc
  • Tetracyclin 500mg x 4 lần/ngày x 7 ngày, hoặc
  • Erythromycin 500mg x 4 lần/ngày x 7 ngày, hoặc
  • Clarithromyxin 250mg x 2 lần/ngày x 7 ngày.
  • Không dùng doxycyclin và tetraxyclin cho phụ nữ có thai và cho con bú, trẻ dưới 7 tuổi. Điều trị bạn tình giống như điều trị cho người bệnh.

Khi bệnh đã có biến chứng và trở thành mạn tính, cách điều trị cụ thể là:

  • Có biến chứng sinh dục tiết niệu: ceftriaxon 1g/ngày x 5 – 7 ngày. Phối hợp với điều trị Chlamydia như phác đồ trên.
  • Có biến chứng nhiễm lậu toàn thân, viêm màng não cần cho người bệnh nằm điều trị nội trú. Ceftriaxon 1- 2 g/ngày, tiêm bắp hoặc tĩnh mạch x 10 – 14 ngày. Phối hợp với điều trị Chlamydia như phác đồ trên.
  • Lậu mắt ở trẻ sơ sinh: ceftriaxon 50mg/kg tiêm bắp liều duy nhất, tối đa không quá 125mg. Rửa mắt bằng nước muối sinh lý. Điều trị lậu cho bố mẹ. Phòng ngừa lậu mắt ở trẻ sơ sinh: rửa sạch mắt trẻ ngay sau khi đẻ. Nhỏ mắt bằng dung dịch nitrat bạc 1%. (4)

Cách phòng tránh bệnh lậu hiệu quả

  • Trước hết cần bắt nguồn từ việc tuyên truyền giáo dục. Cần cho cộng đồng thấy được tác hại và những biến chứng nguy hiểm của bệnh để biết cách phòng tránh. Đặc biệt tuyên truyền giáo dục giới tính một cách đầy đủ cho học sinh, trẻ vị thành niên.
  • Tập huấn chuyên môn cho các bác sĩ đa khoa, chuyên khoa da liễu và phụ sản để có thể khống chế đến mức tối đa lậu mắt cho trẻ sơ sinh
  • Quan hệ tình dục an toàn; sinh hoạt một vợ một chồng, tình dục không xâm nhập và sử dụng bao cao su khi quan hệ, không tiến hành các hoạt động mua bán dâm. (5)