Home / Kiến thức / Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không?

Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không?

Nhược cơ là bệnh không quen thuộc và hiếm gặp nên không phải ai cũng có những kiến thức về căn bệnh này. Nhược cơ là gì? Nguyên nhân gây bệnh do đâu và làm sao để điều trị là những câu hỏi nếu không phải bác sĩ chuyên khoa hay những người tìm hiểu y thuật thì sẽ không dễ để trả lời. Bài viết này sẽ cung cấp những kiến thức đó cho bạn.

Nhược cơ là gì?

Nhược cơ là một bệnh về rối loạn thần kinh cơ, được đặc trưng bởi tình trạng yếu và mỏi cơ. Bản chất của bệnh là tình trạng giảm số lượng các thụ thể acetylcholin tại bản vận động cơ do sự tấn công của các kháng thể tự miễn vào các thụ thể này.

Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không? tổng quát

Hiểu một cách đơn giản thì đây là bệnh mà các cơ tự chủ – các cơ điều khiển theo ý muốn của cơ thể bị yếu đi một cách nhanh chóng. Nhược cơ là bệnh mà khi mắc bệnh các cấu trúc cơ vẫn hoàn toàn bình thường, các cơ quan khác cũng không hề có tổn thương nhưng người bệnh lại không thể làm được việc gì dù là nhỏ nhất, thậm chí có  những khi còn không nhấc được tay lên, chân yếu đến mức không bước đi được, chỉ có thể ngồi để thở.

Tình trạng yếu cơ thay đổi và xảy ra với một số cơ chủ động, nhất là các cơ chi phối bởi các tế bào thần kinh vận động ví dụ như các cơ vận nhãn, cơ nhai, cơ mặt, cơ nuốt và cơ nói. Yếu cơ xảy ra khi cơ hoạt động liên tục và phục hồi khi nghỉ ngơi.

Nguyên nhân gây bệnh nhược cơ

Các nghiên cứu và thực nghiệm cho thấy tình trạng yếu và mỏi cơ trong bệnh nhược cơ là hậu quả của 3 nguyên nhân chủ yếu sau:

  • Thứ nhất là do trong cơ thể người bệnh xuất hiện các tự kháng thể phá hủy các thụ thể acetylcholin khiến chúng không gắn được và màng sau synap. Việc giảm số lượng các thụ thể và các tác dụng cạnh tranh của kháng thể kháng thụ thể acetylcholin gây giảm khả năng tiềm tàng của thần kinh sau synap trong việc kích thích co cơ. Ức chế dẫn truyền của các bản vận động cơ cũng gây ra giảm cơ lực của các cơ bị chi phối. Sự rối loạn này thường thấy bắt đầu từ các cơ vận nhãn và cơ mặt là các nhóm cơ có cường độ hoạt động liên tục và có ít các thụ thể acetylcholin trên một đơn vị vận động.
  • Nguyên nhân thứ hai là do sự xuất hiện của các kháng thể kháng protein thụ thể của acetylcholin khiến chúng khó được biệt hóa. Đây được cho là nguyên nhân chủ yếu của bệnh nhược cư khi gặp ở 85% các bệnh bị nhược cơ toàn thể và ở 60% bệnh nhân nhược vận nhãn.
  • Nguyên nhân thứ ba là do u tuyến ức bởi tuyến ức phát triển mạnh sẽ tự sản xuất ra các kháng thể chống lại các thụ thể acetylcholin khiến hệ miễn dịch của người bệnh trở nên mẫn cảm.

Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không? 2

Ngoài ra, một số các yếu tố khác có thể được cho là gián tiếp làm tăng nguyên nhân gây bệnh nhược cơ có thể kể đến như tiền sử gia đình hay những người mắc những bệnh như cường giáp, suy giáp, nhiễm trùng mắt….

Dấu hiệu nhận biết bị bệnh nhược cơ

  • Sự yếu và mỏi cơ: đây là triệu chứng điển hình của bệnh nhược cơ xảy ra khi có sự hoạt động liên tục và kéo dài dẫn đến tình trạng liệt tiến triển và phục hồi ít nhất một phần khi nghỉ ngơi. Biểu hiện ban đầu hay gặp là tình trạng yếu cơ mí mắt đầu tiên, sau đó đến cơ mặt, hàm, họng và cổ. Một số ít trường hợp tình trạng yếu cơ có thể xuất hiện đầu tiên ở các chi.
  • Một số dấu hiệu ở mắt:

+ Nhìn lâu một vị trí 30 giây hoặc lâu hơn sẽ làm thấy rõ dấu hiệu sụp mí

+ Sụp mi một bên ở người lớn không so liệt các cơ mắt hoặc bất thường về đồng tử. Mắt bên đối diện cũng có sụp mi kín đáo.

+ Sụp mi nặng lên khi ra nắng và giảm đi khi trời lạnh hoặc tiếp xúc với lạnh.

  • 80% các trường hợp nhươc cơ có tổn thương ở các cơ thể hiện nét mặt, cơ nhai, nuốt và nói trong quá trình tiến triển của bệnh. Khoảng 5-10% trường hợp tổn thương các cơ này là biểu hiện đầu tiên và duy nhất của bệnh.
  • Tổn thương ở cơ nâng cuộc sống
  • Tình trạng nhược cơ nặng sẽ khiến tất cả các cơ bị ảnh hưởng, bao gồm cả cơ hoành, cơ bụng, cơ liên sườn, thậm chí cả cơ thắt bàng quang và hậu môn cũng có thể có rối loạn.
  • Các cơ gốc chi thường hay tổn thương hơn các cơ ngọn chi.
  • Một số dấu hiệu khác có thể gặp bao gồm nói không rõ, xệ cằm, khó nhai thức ăn cứng. Đôi khi người bệnh phải ngừng ăn do không thể nhai và nuốt được. Người bệnh cảm thấy khó ăn sau khi nói và giọng nói yếu dần và trở thành giọng mũi khi nói lâu. Ở phụ nữ có thể khó buộc tóc, chải đầu, trang điểm do tình trạng yếu các cơ vai, khó bôi son do không mím và cong được môi.
  • Nhược cơ thường ít gây teo cơ hoặc teo cơ mức độ nhẹ. Phản xạ gân xương ít thay đổi.

Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không? sụp mi

Các cơ trơn và cơ tim không bị ảnh hưởng trong nhược cơ và các chức năng của hệ thần kinh bình thường. Nhược cơ ở các cơ mắt hoặc cổ có thể gây cảm giác mỏi nhưng không đau. Bệnh hiếm khi có dị cảm và không có mất cảm giác. Đa phần các triệu chứng của nhược cơ có đặc điểm là nặng lên vào cuối ngày hoặc khi hoạt động nhiều. Một vài người bệnh có thể thấy các dấu hiệu nhược cơ rõ hơn lúc mới ngủ dậy, nhất là các trường hợp không dùng thuốc vào buổi tối.

Các biện pháp điều trị nhược cơ đang được áp dụng

Ngày nay nhờ các thuốc có tác dụng tốt nên nhược cơ có thể điều trị được một cách hiệu quả. Với các phương pháp điều trị thích hợp, các bệnh nhân nhược cơ hoàn toàn có thể trở lại cuộc sống bình thường. Các biện pháp điều trị nhược cơ đang được áp dụng là

Các thuốc ức chế cholinesterase

Hai thuốc ức chế cholinesterase có tác dụng tốt nhất với nhược cơ là neostigmin (prostigmin) và pyridostigmin (mestinon). Liều thông thường của pyridostigmin từ 30 đến 90mg, 6 giờ một lần. Các dạng tác dụng chậm của thuốc trên được chỉ định buổi tối cho các bệnh nhân nhược cơ xuất hiện ban đêm hoặc buổi sáng.

Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không? dùng thuốc ức chế cholinesterase

Liều lượng và thời gian dùng của mỗi thuốc cần được điều chỉnh cho từng trường hợp cụ thể. Với các bệnh nhân nhược cơ nhẹ, giảm một phần sau phẫu thuật tuyến ức và nhược cơ thể mắt đơn thuần có thể chỉ cần dùng thuốc kháng cholinesterase trong một số giai đoạn.

Corticosteroids

Đối với các trường hợp nhược cơ từ vừa đến nặng, không đáp ứng tốt với các thuốc kháng chlinesterase có thể dùng corticosteriod với liều từ 15 đến 20mg prednison/ngày đơn độc hoặc cùng với các thuốc ức chế miễn dịch. Tuy nhiên cần chú ý tác dụng phụ do dùng corticosteriod kéo dài ở những bệnh nhân này. Liều lượng và cách thức sử dụng bệnh nhân phải tuyệt đối tuân theo sự chỉ định của bác sĩ, kết hợp điều trị bổ sung thêm kali, calci và các biện pháp hỗ trợ khác để tránh biến chứng xấu xảy ra.

Các thuốc ức chế miễn dịch

Loại này được chỉ định trong trường hợp người bệnh không dung nạp hoặc không đáp ứng với corticosteroids. Các loại thuốc được sử dụng là azathioprin, cyclosporin, mycophenolat mofetil, cyclophosphamid. Tùy từng trường hợp cụ thể mà sử dụng những loại thuốc khác nhau với liều lượng khác nhau.

Lọc huyết tương

Với những trường hợp nhược cơ nặng, không đáp ứng với các thuốc kháng cholnesterase và prednisolon hoặc trong các giai đoạn cấp của bệnh, lọc huyết tương có thể đem lại hiệu quả cao, nhất là trong cơn nhược cơ đe dọa tình mạng. Phương pháp này cũng được chỉ định trước và sau phẫu thuật cắt tuyến ức và thời điểm bắt đầu các thuốc ức chế miễn dịch. Số lần và thể tích huyết tương cần lọc tùy tình trạng người bệnh.

Bệnh nhược cơ là gì? Có nguy hiểm không? lọc huyết tương

Truyền immunoglobulin

Có tác dụng tương tự lọc huyết tương trong các trường hợp nhược cơ nặng nhưng chỉ có tác dụng trong thời gian ngắn nên thường được chỉ định trong giai đoạn cấp.

Cắt tuyến ức

Được chỉ định cho những trường hợp nhược cơ toàn thể sau tuổi trưởng thành đến dưới 55 tuổi. Chỉ định phẫu thuật cần được lựa chọn và chỉ định ngoài giai đoạn cấp. Trong trường hợp không lấy được hoàn toàn tuyến ức có thể cần phối hợp điều trị xạ trị tại chỗ hoặc hóa chất.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *