Home / Kiến thức / Các cách điều trị khi bị sâu răng

Các cách điều trị khi bị sâu răng

Sâu răng là một bệnh lý về răng miệng vô cùng phổ biến trên thế giới, đặc biệt ở đối tượng là trẻ em. Tại Việt Nam, tỉ lệ mắc các bệnh răng miệng là vô cùng lớn với 90% dân số, trong đó 60% là do sâu răng (1). Việc chăm sóc sức khỏe răng miệng ở nước ta còn chưa được quan tâm đúng mức, chưa có thói quen đến nha sĩ để kiểm tra định lỳ chính là lý do cho vấn đề này.

Sâu răng là gì?

Sâu răng là một bệnh ở tổ chức cứng của răng (men, ngà và cemment), đặc rưng bởi sự khử thoáng làm tiêu dần các chất vô cơ, hữu cơ ở men răng, ngà răng và tạo thành hố trên bề mặt răng gọi là lỗ sâu. Những lỗ sâu răng này không có khả tạ tái tạo phục hồi lại như tình trạng ban đầu.

Các cách điều trị khi bị sâu răng - sâu răng là gì

Sâu răng gặp nhiều ở học sinh tiểu học nhưng thậm chí ở trẻ sơ sinh hay người già cũng có thể gặp phải. Sâu răng nếu không được điều trị kịp thời sẽ lan rộng và phân rã, không chỉ gây đau răng, nhiễm trùng mà còn để lại nhiều biến chứng nguy hiểm khác ảnh hường đến hệ thần kinh.

Nguyên nhân sâu răng

Sâu răng gần như là một bệnh mắc phải do điều kiện môi trường nên các yếu tố tại chỗ mới là nguyên nhân cơ bản và chủ yếu, các nguyên nhân tổng quát chỉ được xem là yếu tố nguy cơ mà thôi.

Nguyên nhân tại chỗ

Người lớn hay “dọa” trẻ em rằng ăn nhiều bánh kẹo hay đồ ngọt sẽ bị sâu răng nhưng sự thật là cần phải có sự kết hợp và tương tác của cả 3 yếu tố là vi khuẩn, răng nhạy cảm và thực phẩm mới có thể chuyển sang tình trạng sâu.

  • Vi khuẩn là yếu tố cần thiết để khởi phát bệnh sâu răng, vi khuẩn ở trong mảng bám răng, cao răng. Vi khuẩn gây sâu răng được chia làm 2 nhóm

+ Vi khuẩn tạo acid: chúng lên men carbohydrat tạo ra acid, làm pH giảm xuống dưới 5 dẫn đến sự khử thoáng trên bề mặt răng, làm mất vôi ở các mô cứng của răng. Loại vi khuẩn phổ biến nhất gây ra sự thành lập mảng bám, dính trên bề mặt răng là Streptococcus mutans, ngoài ra còn có Actinomuces và Lactobacillus.

+ Các vi khuẩn phân giải protein làm tiêu hủy chất căn bản hữu cơ sau khi mất vôi gây sâu răng.

  • Thực phẩm: đây là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho con người nhưng đồng thời cũng là nguồn nuôi dưỡng vi khuẩn. Các chất carbohydrat như bột, đường là các loại thực phẩm gây sâu răng nhiều nhất bởi nó sau này chuyển hóa thành acid và chính sự sinh acid này là mất khoáng men. Các loại protid, lipid tuy bản chất không phải lý do chính gây sâu răng nhưng do quá trình chế biến làm tăng tính bám dinh trên răng, từ đó gây sâu răng. Tuy nhiên cần lưu ý rằng khả năng sâu răng không phải do ăn nhiều hay ăn ít mà do số lần sử dụng và thời gian đường bám trên răng.
  • Yếu tố cuối cùng là răng với một số yếu tố làm tăng tính nhạy cảm của răng như vị trí mọc. Những răng mọc lệch, xoay, nhóm răng hàm dễ bị sâu răng hơn răng bình thường. Những răng bị khiếm khuyết trong cấu tạo như thiểu sản men hay men răng kém khoáng hóa rất dễ bị sâu.

Các cách điều trị khi bị sâu răng - nguyên nhân sâu răng

Ngoài ra một số yếu tố liên quan là thời gian và nước bọt. Thời gian tồn tại càng lâu thì vi khuẩn chuyển hóa đường thành acid càng nhiều và acid càng tấn công gần như thường xuyên trên bề mặt làm mất khoáng men. Tuy nhiên quá trình này có thể phục hồi hay giảm mức độ nhờ các thành phần khác nhau trong nước bọt và tốc độ tiết.

Một số yếu tố nguy cơ làm ảnh hưởng đến việc hình thành sâu răng có thể kể đến là:

  • Giới tính: thông thường nữ dễ sâu răng hơn nam do thói quen ăn vặt, thai nghén, cho con bú, rối loạn nội tiết và nữ thương mọc răng sớm hơn nam.
  • Tuổi: từ 4-8 tuổi răng sữa bị phá hủy nhiều và từ 11-19 tuổi thì răng vĩnh viễn bị sâu là chủ yếu.
  • Bệnh toàn thân: những bệnh kéo dài như sởi, thương hàn,… dẫn đến việc vệ sinh răng miệng kém dẫn đến sâu răng, hoặc bệnh nhân bị chứng khô miệng, xạ trị tuyến nước bọt, tiểu đường có thể khiến tỉ lệ sâu răng tăng.

Có những loại sâu răng nào?

Sâu răng được chia thành nhiều loại.

  • Phân loại theo độ sâu thì có sâu men, sâu ngà nông, sâu ngà sâu
  • Phân loại bệnh sinh thì có sâu răng tiên phát, sâu răng thứ phát là tổn thương mới phát sinh trên một răng đã được điều trị và sâu răng tái phát là tổn thương tái phát trên nền của tổn thương cũ đã được điều trị.
  • Phân loại theo vị trí tổn thương gồm có sâu hố rãnh, sâu mặt nhẵn và sâu chân răng.
  • Phân loại theo tiến triển của tổn thương: sâu răng cấp tính, mạn tính và sâu răng ngừng tiến triển
  • Phân loại theo Black bao gồm: sâu răng mặt nhai các răng hàm, sâu rãnh mặt nhai và mặt tiếp giáp của răng hàm, sâu cạnh bên răng cửa, sâu cổ răng và rãnh mặt ngoài răng hàm.

Cách chữa khi bị sâu răng

Nếu bị sâu men, việc điều trị trước đây thường được tiến hành bằng cách phá sạch các rãnh mặt nhai để trám dự phòng nhưng với những hiểu biết mới, men răng có khả năng tái khoáng hóa nên sâu men không cần điều trị mà chỉ cần giữ vệ sinh răng miệng và tăng cường sử dụng Flour- đây là một khoáng chất giúp ngăn ngừa sâu răng và giúp răng tự sửa chữa. Sử dụng các loại kem đánh răng và nước súc miệng có chứa flour là biện pháp đơn giản nhất và có thể tự thực hiện tại nhà nếu sâu răng chỉ là bắt đầu. Nhưng nếu sâu men đã khá nặng thì các phương pháp trị liệu chuyên nghiệp có chứa fluoride nhiều hơn là trong một dung dịch chất lỏng, gel, bọt hoặc véc ni, có nghĩa là đánh bóng vào răng hay đặt trong một khay phù hợp trên răng. Quá trình điều trị này sẽ mất một vài phút và phải được thực hiện tại các cơ sở nha khoa uy tín như nha khoa quốc tế Phú Hòa ở Hà Nội hay nha khoa quốc tế Lan Anh tại TP.HCM. Đối với trẻ em có nguy cơ sâu răng cao thì cần phải trám dự phòng bằng composite, glass ionomer cenment (GIC).

Các cách điều trị khi bị sâu răng - trám răng

Trường hợp bị sâu men ngà và sâu chân răng thì nguyên tắc cần tiến hành là

  • Làm sạch lỗ sâu bằng dùng mũi khoan chậm hoặc nạo sạch ngà mềm và chất bẩn
  • Rửa sạch lỗ sâu và sát khuẩn
  • Hàn kín lỗ sâu bằng các vật liệu thích hợp như Amalgame, Composite, Glass Ionomer Cement.

Với những cải tiến của khoa học kỹ thuật, việc trám răng ngày nay không cần đến máy khoan răng mà dùng đến kỹ thuật trám răng không sang chấn nhằm điều trị chính khi phân rã đã tiến triển vượt ra ngoài quá trình xói mòn men ban đầu. Những vật liệu bị hư hỏng trong răng được lấy ra và sau đó trám lại lỗ hổng bằng vật liệu khác nhau, như răng nhựa composite, sứ, hoặc sự kết hợp của một số vật liệu khác.

Một số cách khắc phục khác có thể được áp dụng tùy vào tình trạng răng của người bệnh mà các nha sĩ có thể áp dụng là:

  • Chụp răng: tiến hành khi răng sâu rộng hoặc suy yếu. Khu vực phân rã lớn không thể trám cần được khoan đi rồi chụp phần còn lại của răng. Vàng, sứ hoặc sứ hợp nhất với kim loại là những vật liệu thường được sử dụng.
  • Kênh gốc: biện pháp này được sử dụng khi phân rã là nghiêm trọng. Khi thực hiện phương pháp này thì tủy của răng được lấy ra và sau đó thay thế bằng trám.
  • Nhổ răng: nhổ răng hàm có thể gây lệch hàm, xô hàm nhưng nếu một chiếc răng đã bị mục nát và không thể phục hồi thì tốt nhất là nên được loại bỏ hoàn toàn. Nếu không thì từ một răng sâu ban đầu có thể di chuyển gây ra các răng khác. Sau khi nhổ răng sâu có thể trồng thêm răng sứ hoặc làm cầu răng để đảm bảo cấu trúc hàm.

Ngừa sâu răng như thế nào?

Việt Nam là quốc gia có tỷ lệ mắc các bệnh răng miệng hàng đầu thế giới. Con số 90% dân số có vấn đề về răng miệng quả thật là một con số rất đáng báo động. Vệ sinh răng miệng hàng ngày là cách đơn giản nhất để ngừa sâu răng hiệu quả, tuy nhiên đại đa số chúng ta lại dễ dàng bỏ qua thói quen này. Các bước thực hiện để nói không với sâu răng bao gồm:

  • Vệ sinh răng miệng sạch sẽ: dùng chỉ nha khoa loại sạch thức ăn thừa trong các kẽ răng. Đánh răng sau khi ăn để loại bỏ các mảng bám trên bề mặt răng. Sử dụng loại kem đánh răng có chứa flour để bảo vệ men răng. Lưu ý đánh răng sau khi ăn ít nhất là 30 phút và tối thiểu 2 lần một ngày, đặc biệt là buổi tối trước khi đi ngủ.

Các cách điều trị khi bị sâu răng - đánh răng

  • Súc miệng: Việc súc miệng bằng các nước súc miệng chuyên dụng sẽ giúp làm sạch cả khoang miệng, ngăn ngừa sự phát triển của sâu răng nếu răng đã có lỗ.
  • Ít nhất 6 tháng một lần đến các cơ sở nha khoa kiểm tra sức khỏe răng miệng để làm sạch răng chuyên nghiệp và có những đánh giá chính xác về tình trạng răng nhằm ngăn ngừa các vấn đề hoặc phát hiện ra chúng sớm. Lịch trình tái khám có thể do nha sĩ đề ra tùy vào tình trạng răng hiện tại.
  • Sử dụng chất liệu bịt nha khoa. Có lẽ ít người biết đến chất bịt này – đây là một lớp nhựa bảo vệ áp dụng cho các bề mặt nhai của răng hàm – bịt kín các rãnh trong răng nhiều khả năng có sâu răng. Chất bịt này được khuyên nên áp dụng cho trẻ em trong độ tuổi đến trường bởi chúng giúp bảo vệ men răng từ mảng bám và acid. Thời gian sử dụng của chất bịt mới nhất có thể lên đến 10 năm trước khi cần phải được thay thế. Tuy thé thì vẫn cần đến các trung tâm nha khoa để kiểm tra thường xuyên nhằm đảm bảo chúng vẫn còn nguyên vẹn trong suốt quá trình sử dụng.
  • Uống nước máy. Một số nguồn nước máy có thể bổ sung thêm fluoride giúp giảm đáng kể sâu răng. Thói quen uống nước đóng chai không chứa fluoride cũng là tác nhân khiến răng không được bảo vệ.
  • Hạn chế ăn vặt. Tất cả các loại đồ ăn, đồ uống ngoài nước lọc đầu tạo ra các axít và phá hủy men răng. Việc ăn hoặc uống trong suốt cả ngày khiến răng liên tuc bị tấn công bởi các tác nhân có hại, gây phá hủy men răng. Đặc biệt với các loại thực phẩm rất dễ dính răng và năm trong rãnh và răng trong thời gian dài, chẳng hạn như chip, kẹo hoặc cookies.
  • Ăn các thực phẩm bảo vệ răng chẳng hạn như phô mai (theo một số nghiên cứu cho thấy có thể giúp ngăn ngừa sâu răng), ăn nhiều trái cây và rau quả, làm tăng lưu lượng nước bọt…
  • Điều trị fluoride. Trong trường hợp bạn không nhận đủ lượng Flouride tự nhiên như thông qua các loại đồ uống có floride hay các biện pháp như đánh răng, súc miệng… thì các nha sĩ có thể đề nghị một điều trị florua áp dụng tập trung fluoride đến răng trong vài phút.
  • Áp dụng phương pháp trị liệu kháng khuẩn. Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao có người ăn vặt nhiều, lười đánh răng lại không hoặc chưa bị sâu răng trong khi mình lại bị chưa? Đó là do cơ thể một số người đặc biệt dễ bị sâu răng. Nếu bạn rơi vào những trường hợp này, hãy đến nha sĩ để có thể được áp dụng các biện pháp sử dụng nước súc miệng đặc biệt hoặc phương pháp điều trị kháng khuẩn khác để cắt giảm vi khuẩn có hại trong miệng (2)

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *