Home / Kiến thức / Đau nửa đầu – vấn đề không của riêng ai

Đau nửa đầu – vấn đề không của riêng ai

Đau nửa đầu là “cái tên quen thuộc” và là căn bệnh phổ biến. Cuộc sống hiện đại với guồng quay hối hả của công việc, những áp lực, stress trở thành “người thân” thì đau nửa đầu vì thế cũng trở nên thân thiết. Bệnh không chỉ xảy ra ở những người già hay trung niên mà tuổi trẻ cũng đang bị căn bệnh này hành hạ. Tìm hiểu về căn bệnh này và những cách phòng tránh là kiến thức không thể bỏ qua.

Đau nửa đầu là gì?

Như tên gọi của mình, đau nửa đầu là hiện tượng đau một bên và kéo dài từng cơn. Vị trí đau không cố định, lúc bên này, lúc bên kia, có khi đau cả 2 hoặc luân chuyển giữa hai bên. Bệnh còn có tên gọi là thiên đầu thống hay migraine – là một dạng rối loạn thần kinh và là một trạng thái nhức đầu kinh niên, thời gian đau có thể chỉ diễn ra trong 1,2 tiếng nhưng cũng có thể kéo dài cả ngày gây khó chịu, mệt mỏi cho người bệnh.

Đau nửa đầu - vấn đề không của riêng ai - đau nửa đầu là gì

Đau nửa đầu là căn bệnh phổ biến trên thế giới với 18,5% dân số mắc phải. Tại VIệt Nam con số này là 16%. Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất là những người ở độ tuổi lao động từ 25-55 tuổi. Bệnh là 1 trong 20 nguyên nhân hàng đầu gây thương tật cho người trưởng thành và thứ 9 ở phụ nữ. Đau nửa đầu đã và đang thực sự trở thanh một vấn nạn toàn cầu

Triệu chứng chứng tỏ bạn đang bị đau nửa đầu

Đau nửa đầu có thể xuất hiện ở trẻ em trong độ tuổi đến trường, thanh thiếu niên và đặc biệt ở người trưởng thành, trong độ tuổi lao động với những triệu chứng như:

  • Đau nhói ở một bên đầu: nếu có những cơn đau có tính chất như mạch đập ở một bên đầu thì đây chắc chắn là dấu hiệu đặc trưng cảnh báo bạn bị đau nửa đầu với khoảng 50% bệnh nhân có dấu hiệu này. Tuy nhiên cơn đau có thể trở nên ngày càng nhức nhối hơn và lan ra cả sang 2 bên đầu. Đau nặng hơn khi hoạt động thể chất và cản trở quá trình hoạt động thường xuyên.
  • Gặp các vấn đề về thị giác: khi có ánh sáng gắt chiếu vào khiến mắt người bệnh bị nhức. Hay nhìn thấy hào quang dù chỉ là một vệt sáng hay ánh đèn leo lắt; nhìn đôi, suy giảm thị lực khiến người bệnh hay cảm thấy choáng váng, mất cân bằng.
  • “Dị ứng” với tiếng ồn: những tiếng động lớn tạo ra những cơn đau đầu dữ dội, khi đó hãy đi gặp bác sĩ ngay.
  • Nôn và buồn nôn với các tỷ lệ theo một nghiên cứu ở Mỹ lần lượt là 29% và 73%. Triệu chứng này liên quan đến những cơn đau nửa đầu nặng nhiều hơn

Đau nửa đầu - vấn đề không của riêng ai - đau đầu

Không phải người bệnh nào cũng có biểu hiện giống nhau, đa số mọi người đột nhiên bị đau nửa đầu mà không có dấu hiệu nào báo trước. Có những trường hợp mà y học gọi là đau nửa đầu kinh điển thì có một số biểu hiện tiền triệu như thường xuyên hoa mắt, nhạy cảm với ánh sáng, có những biểu hiện thoáng qua như ánh sáng lập lờ, vệt sáng hay đường thẳng trong khoảng từ 5 cho đến 60 phút trước khi có cơn đau đầu. Ngáp cách từng phút cũng có thể là một dấu hiệu tuy nó không điển hình và dễ bị bỏ qua. Ngoài ra còn có thể có một số những cảm giác hay linh cảm trước khi cơn đau đầu xảy đến khoảng vài giờ như:

  • Tính tình thay đổi: những cơn đau đầu hành hạ khiến người bệnh trở nên khó chịu, hay cáu gắt, dễ bị kích động. Một số người thường xuyên cảm thấy chán nản, xuống tinh thần nhưng số khác lại có những biểu hiện hưng phấn một cách bất thường.
  • Khó ngủ: người bị đau nửa đầu thường gặp khó khăn trong việc đi vào giấc ngủ bởi sự tăng cường tần số và cường độ của những cơn đau. Ban đêm khó ngủ khiến buổi sáng thức dậy mỏi mệt, không đủ năng lượng làm việc, dễ gây stress kéo dài và tác động ngược trở lại khiến bệnh trở nặng hơn.
  • Ngạt mũi, xoang mũi, chảy nước mũi trong, sụp mí mắt hay chảy nước mắt là những dấu hiệu tiếp theo của bệnh. Nghiên cứu chỉ ra rằng 90% những người bị đau đầu do xoang là bị đau nửa đầu.
  • Tê ngứa: cảm giác như kim châm ở một bên của cơ thể, bắt đầu từ đầu ngòn tay, lan ra cánh tay và đến mặt.
  • Ù tai: xuất hiện nhanh chóng, chốc lát (1)

Khi không được điều trị đúng cách và kịp thời, cơn đau đầu có thể diễn ra trong vòng từ 4 đến 72 giờ và tần suất lặp lại ở tùy từng bệnh nhân.

Nguyên nhân đau nửa đầu phổ biến

Mặc dù nguyên nhân sâu xa, gốc rễ của việc hình thành cơn đau nửa đầu chưa thực sự được làm rõ nhưng người ta cho rằng sự thay đổi về dây thần kinh thứ ba là nguyên nhân chính gây bên căn bệnh này. Một số nguyên nhân dễ hiểu hơn góp phần hình thành nên những cơn đau nửa đầu như:

  • Thay đổi nội tiết tố nữ: trước hoặc trong kỳ kinh, lúc mang thai hay thời kỳ mãn kinh, sử dụng các loại thuốc nội tiết như thuốc tránh thai, áp dụng các biện pháp thay thế hormone tự nhiên là những thời kỳ lượng estrogen trong cơ thể phụ nữ bị biến đổi, có xu hướng làm gia tăng và hình thành những cơn đau nửa đầu.

Đau nửa đầu - vấn đề không của riêng ai - thay đổi nội tiết

  • Ăn uống không lành mạnh: thường xuyên sử dụng rượu bia, chất kích thích, lạm dụng đồ uống chứa cafein. phomat, socola, aspartame, ăn nhiều bột ngọt, thức ăn mặn và thực phẩm chế biến sẵn cùng thói quen ăn uống thiếu khoa học, thường xuyên bỏ bữa hoặc ăn chay cũng được cho là nguyên nhân hàng đầu kích hoạt tình trạng đau nửa đầu.
  • Áp lực học hành, thi cử ở trẻ em hay căng thẳng kéo dài, stress ở người lớn
  • Những biến động đột ngột và tăng mạnh ở các giác quan như đèn sáng chói vào mắt, tiếng động lớn, mùi bất thường (cả mùi thơm như nước hoa hay những mùi khó chịu từ hóa chất như sơn, khói thuốc…)
  • Thiếu ngủ kéo dài hay thay đổi đồng hồ sinh học một cách đột ngột, thường xuyên thay đổi chu kỳ ngủ – thức khiến cơ thể không khịp thích nghi.
  • Hoạt động quá sức
  • Thay đổi thời tiết đột ngột
  • Sử dụng thuốc bừa bãi gây ra những tác dụng không mong muốn

Ngoài ra còn có một số yếu tố nguy cơ, không trực tiếp tác động đến việc hình thành bệnh nhưng cũng có những đóng góp gián tiếp gây nên những cơn đau nửa đầu như:

  • Yếu tố gia đình: trong gia đình có người bị bệnh, đặc biệt là cha mẹ thì nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn người gia đình không có ai bị đau nửa đầu
  • Tuổi tác: chứng đau nửa đầu xuất hiện nhiều ở những người trong độ tuổi lao động, đặc biệt ở giai đoan từ 30 đến 39 tuổi.
  • Giới tính: phụ nữ có nguy cơ bị đau nửa đầu cao hơn đàn ông. Một phần vì ngoài những áp lực công việc ngoài xã hội, phụ nữ vẫn phải đảm đương nhiều công việc nhà hơn đàn ông. Thêm vào đó là sự thay đổi nội tiết tố trong nhiều giai đoạn của cuộc đời cũng tác động không nhỏ tới việc hình thành bệnh. (2)

Biến chứng đau nửa đầu gây ra

  • Hội chứng Migrainosus: đây là biến chứng phổ biến của đau đầu nói chung và đau nửa đầu nói riêng – là một tình trạng suy nhược thần kinh khiến người bệnh có những rối loạn về thị giác, mất thị giác, nôn ói liên tục, từ đó dẫn tới tình trạng mất nước, cơ thể kiệt quệ, mất ngủ. Biến chứng này khiến người bệnh mệt mỏi và không thể tập trung vào công việc.
  • Vấn đề về đường tiêu hóa: đau bụng, chảy máu hay gây ra những vết loét là biến chứng do các loại thuốc điều trị gây ra, đặc biệt khi sử dụng với liều lượng lớn và trong thời gian dài.

Đau nửa đầu - vấn đề không của riêng ai - đột quỵ

  • Hội chứng serotonin: biến chứng này không phổ biến nhưng lại vô cùng nguy hiểm, có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh. Đây là tình trạng não sản sinh ra rất nhiều serotonin khiến bệnh nhân có những biểu hiện kích động, suy giảm trí nhớ, tiêu chảy, nhịp tim nhanh và cả những cơn co giật.
  • Đột quỵ: biến chứng này xảy ra khi máu cung cấp cho não bị tắc nghẽn bởi chất béo và các cục máu đông trong mạch. Do người bệnh đau nửa đầu thường xuyên cuất hiện những cơn đau kèm theo ảo giác về hào quang khiến nguy cơ đột quỵ ở người bệnh này là rất cao, đặc biệt là ở những người hay hút thuốc là và phụ nữ từng sử dụng thuốc tránh thai.

Điều trị bệnh như thế nào?

Biện pháp điều trị đau nửa đầu phổ biến nhất vẫn là dùng thuốc tuy nhiên cần lưu ý tham khảo ý kiến bác sĩ khi sử dụng bởi có những loại có thể dùng được thường xuyên nhưng có những loại sẽ phản tác dụng nếu dùng trong thời gian dài. Hơn nữa có một số đối tượng như phụ nữ có thai và cho con bú cần đặc biệt cẩn thận khi đưa bất cứ loại thuốc nào vào trong cơ thể. Dùng thuốc như thế nào, liều lượng ra sao phụ thuộc vào tần số và mức độ đau của mỗi người nên không có công thức nào có thể áp dụng chung cho tất cả mọi người nhưng một số loại thuốc thường được dùng để điều trị mọi người cũng nên biết là:

Thuốc giảm đau

Đây là những loại thuốc được chỉ định ngay khi gặp những dấu hiệu của đau nửa đầu

  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs): ibuprofen (Advil, Motrin, những loại khác) hoặc aspirin, có thể giúp giảm chứng đau nửa đầu nhẹ. Nhưng nếu dùng lâu có thể dẫn đến loét, xuất huyết tiêu hóa và nhức đầu hồi ứng.
  • Triptans: bao gồm sumatriptan (Imitrex), rizatriptan (Maxalt), naratriptan (Amerge), zolmitriptan (Zomig), almotriptan (Axert), frovatriptan (Frova) và eletriptan (Relpax) dùng cho những trường hợp đau đầu nặng.Những người bị yếu tim hay có nguy cơ đột quỵ không được sử dụng bởi tác dụng phụ của nó là bao gồm buồn nôn, chóng mặt và yếu cơ
  • Ergot. Ergotamin (Migergot, Cafergot) : đây được coi là những loại thuốc hiệu quả nhất cho những cơn đau kéo dài trên 48 giờ.
  • Thuốc chống buồn nôn: do người bệnh hay có cảm giác buồn nôn nên đây là loại thuốc điều trị triệu chứng nhiều hơn và nó thường được kết hợp với các loại khác.
  • Butalbital kết hợp các butalbital an thần với aspirin hoặc acetaminophen (Butapap, Phrenlin Forte): loại này không được sử dụng nhiều bởi khi dừng thuốc người bệnh lại có nguy cơ đau lại.
  • Thuốc phiện: thật kỳ lạ khi đây lại được coi là một loại thuốc chữa bệnh nhưng những loại thuốc có chứa chất ma tuý, đặc biệt là codein là biện pháp cuối cùng được nghĩ đến khi không thể điều trị bằng triptans hoặc ergot.

Đau nửa đầu - vấn đề không của riêng ai - thuốc giảm đau

Thuốc dự phòng

Những loại thuốc dự phòng có tác dụng giảm tần số, mức độ nghiêm trọng và chiều dài của chứng đau nửa đầu, đồng thời làm tăng hiệu quả của các loại thuốc giảm đau. Suy cho cùng thì không để đau vẫn tốt hơn. Vì thế trong hầu hết các trường hợp người bệnh được khuyên dùng các loại thuốc phòng bệnh và dừng sau 6 tháng đến 1 năm để theo dõi

Ngoài ra các bác sĩ có thể kê thêm những loại thuốc tim mạch, thuốc chống trầm cảm, chống động kinh, chống dị ứng…trong các trường hợp cần thiết. (3)

Đau nửa đầu có phòng tránh được không?

Bệnh nào cũng có thể phòng ngừa nếu chúng ta có một chế độ tập luyện và dinh dưỡng đúng đắn để tăng sức đề kháng. Các biện pháp có thể giúp giảm đau chứng đau nửa đầu đơn giản nhất chính là:

  • Tập những bài tập thư giãn cơ bắp: ngồi thiền, yoga, đi bộ hay làm việc nhà là những bài tập đơn giản, không đòi hỏi bất cứ thiết bị nào. Đảm bảo dành ít nhất nửa tiếng một ngày để chăm sóc cơ thể.
  • Ngủ đủ giấc: giấc ngủ có vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe mỗi người, đó là thời gian để cơ thể nghỉ ngơi và tái tạo lại năng lượng. Tuy nhiên việc ngủ quá nhiều có thể gây ra tác dụng ngược. Một người trưởng thành một ngày nên đảm bảo ngủ đủ từ 6 đến 8 giờ mỗi đêm.
  • Có chế độ nghỉ ngơi và thư giãn hợp lý: những áp lực của cuộc sống, stress trong công việc là những yếu tố khiến hệ thần kinh luôn căng thẳng từ đó gây ra đau nửa đầu, vì thế cần sắp xếp thời gian và công việc hợp lý để cơ thể không bị quá sức.
  • Theo dõi những cơn đau đầu và ghi lại để có những biện pháp điều trị hiệu quả nhất.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *