Home / Kiến thức / Đừng bao giờ chủ quan với viêm gan B

Đừng bao giờ chủ quan với viêm gan B

Việt Nam là một trong những nước có tỉ lệ mắc viêm gan B khá cao trên thế giới. Bệnh diễn ra âm thầm nên rất nhiều người thậm chí không biết mình có bệnh và đến khi phát hiện ra thì bệnh đã diễn biến đến những mức độ nặng nề hơn.

Viêm gan B là bệnh như thế nào?

Viêm gan B là một bệnh gan nghiêm trọng do bị nhiễm virus B (Hepatitis B Virus = HBV). Viêm gan B hiện nay vẫn còn là một vấn đề sức khỏe có tính toàn cầu khi số người mắc viêm gan B trên thế giới ước tính đã có khoảng 2 tỷ người và khoảng 400 triệu người đang mang trong mình virus HBV mạn tính với 75% là người châu Á.

Đừng bao giờ chủ quan với viêm gan B virus HBV

Viêm gan B được coi là kẻ thù thầm lặng khi đã gây ra 1 triệu cái chết mỗi năm và có tốc độ lây nhiễm gấp 100 lần so với HIV. HBV là nguyên nhân gây ung thư chỉ sau thuốc lá, 60-80% trường hợp ung thư gan nguyên phát và 50% trường hợp xơ gan. Đã có vắc xin phòng ngừa viêm gan B nhưng chưa có cách chữa dứt điểm. Ngay cả khi được phát hiện ra và điều trị thì phương pháp chữa trị như thế nào cũng là một câu hỏi khó với các bác sĩ lâm sàng. Tuy thế thì vẫn còn rất nhiều người không hiểu rõ về căn bệnh này. Hiểu rõ cơ chế sinh bệnh và các cách phòng tránh HBV là kiến thức tất cả mọi người đều nên tìm hiểu. (1)

Nguyên nhân dẫn đến viêm gan B

Virus viêm gan B lây truyền từ người này sang người khác theo 3 con đường giống hệt virus HIV đó là:

  • Lây truyền từ mẹ sang con: Tuy nhiên không phải cứ mẹ bị viêm gan B là con cũng sẽ bị. Quá trình này không phải qua nhau thai mà thường xảy ra trong quá trình người mẹ chuyển dạ sinh con hay những tháng đầu sau sinh. Mức độ lây nhiễm tùy thuộc vào nồng độ HBV DNA và tình trạng HBeAg của mẹ vào 3 tháng cuối thai kỳ. Nếu mẹ có HBeAg (+), trẻ sơ sinh có 95% nguy cơ bị nhiễm nếu không được điều trị dự phòng miễn dịch. Mẹ có HBeAg (-), tỷ lệ lây nhiễm cho con giảm xuống còn 32%. Tỷ lệ lây nhiễm cho con có thể bằng 0 nếu có những biện pháp can thiệp để phòng tránh hiệu quả.
  • Quan hệ tình dục không an toàn: viêm gan B lây truyền qua đường tình dục nhanh hơn rất nhiều so với viêm gan C và dễ lây truyền hơn HIV gấp 100 lần và nhất là qua con đường quan hệ tình dục. HBV có trong tinh dịch, dịch âm đạo của người nhiễm và xâm nhập qua các vết xước nhỏ và phát triển trong trực tràng và âm đạo khi quan hệ tình dục.
  • Máu và các chế phẩm máu là yếu tố lây nhiễm HBV quan trọng và phổ biến nhất bởi chứa lượng HBV lớn. (2)

Đừng bao giờ chủ quan với viêm gan B các con đường lây nhiễm

Qua các con đường lây nhiễm HBV có thể liệt kê một số thói quen dễ dàng lây nhiễm viêm gan B mà nếu người bệnh có virus trong người thì cần lưu ý để phòng bệnh cho những người xung quanh. Đó là:

  • Dùng chung vật dụng cá nhân: bàn chải đánh răng, dao cạo râu, vật dụng làm móng, lược chải đầu hoặc xăm hình, xăm môi, chân mày, đục khuyên tai hay nặn mụn ở những cơ sở không đảm bảo các điều kiện sát khuẩn và các quy định y tế đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm không chỉ các loại virus B mà còn có thể nhiễm HIV.
  • Quan hệ tình dụng với nhiều người mà không dùng bao cao su
  • Khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế không đủ điều kiện vô trùng và các thiết bị y tế không được sát khuẩn đúng quy định: đạc biệt cần lưu ý khi đến các phòng khám răng, phòng khám nội soi tai mũi họng, phòng khám phụ khoa…
  • Một số thói quen không tốt như ngồi nhiều, lười vận động, thường xuyên ăn các đồ chế biến sẵn hay chế độ dinh dưỡng không hợp lý cũng có thể dẫn đến suy giảm hệ miễn dịch cũng là yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến viêm gan B.

Triệu chứng chứng tỏ viêm gan B

  • Mệt mỏi, chán ăn: là triệu chứng phổ biến ở người viêm gan B khi cơ thể cảm thấy khó chịu, suy nhược, mất tập trung, ăn không ngon. Tùy cơ địa và tình trạng bệnh của mỗi người mà có những biểu hiện khác nhau, có những trường hợp khó khăn trong cả việc kiểm soát lời nói và hành động.
  • Sốt là phản ứng của cơ thể khi các chất độc bên trong tích tụ và dồn vào máu hoặc tế bào gan bị hoại tử bắt đầu phát triển. Nếu bệnh mới ở giai đoạn đầu thì chỉ thấy xuất hiện sốt nhẹ. Tuy nhiên nếu đã chuyển sang giai đoạn mạn tính thì những cơn sốt có thể sẽ kéo dài hơn, đặc biệt là vào buổi chiều.
  • Mất ngủ: là một trong những triệu chứng thường xuyên thấy nhất ở những người viêm gan B. Tình trạng kéo dài có thể dẫn đến nhiều hệ lụy và các biến chứng nguy hiểm không mong muốn khác mà trước tiên là sức khỏe giảm sút, mệt mỏi cả về thể chất lẫn tinh thần, không thể tập trung và cũng không có sức lực để làm việc.
  • Rối loạn tiêu hóa: đó là dấu hiệu cho thấy gan đã bị tổn thương. Bởi khi đó nó không thể khử hoạt tính của chất độc đường ruột dẫn đến tình trạng chất độc bị tích tụ lại ở máu khiến cho thần kinh cơ hoành và thần kinh phế vị bị kích thích hưng phấn cao dẫn tới tình trạng rối loạn tiêu hóa. Tình trạng này khiến người bệnh thường sợ ăn, đặc biệt là đồ nhiều dầu mỡ, khó chịu bụng trên, cảm giác buồn nôn, tròa ngược dạ dày, đầy bụng, khó tiêu, táo bón, tiêu chảy, viêm đường ruột.
  • Nước tiểu sẫm màu và vàng da: đây có thể coi là dấu hiệu rõ ràng nhất để biết gan của một người tốt hay không. Khi thấy da bị vàng chứng tỏ gan đã có vấn đề. Khi viêm gan b nặng thì có thể dẫn đến vàng da toàn thân, vàng móng và cả niêm mạc mắt.

Đừng bao giờ chủ quan với viêm gan B vàng da

  • Mẩn ngứa, phát ban, xuất huyết dưới da: xuất hiện khi chức năng giải độc gan bị suy giảm mạnh, chất độc dồn vào máu và làm xuất hiện những nốt xuất huyết dưới da với những điểm ứ máu nhỏ, chân răng và mũi chảy máu. Ở một số ít bệnh nhân còn có thể quan sát thấy hiện tượng xuất huyết đường tiêu hóa thông qua màu phân đen, phân như dạng nhựa đường.
  • Đau bụng, đau xương khớp: do gan nằm ở khoang bụng phỉa, dưới xương sườn nên người bị viêm gan B hay bị đau khu vực này. Cảm giác đau hơn khi vận động.

Có những triệu chứng khá phổ biến nên không phải cứ có 1 trong những triệu chứng trên là chứng tỏ bạn bị viêm gan B, tuy nhiên nếu có đa số các triệu chứng trên thì hãy khẩn trương đi khám để có những kết luận chính xác nhất về tình trạng của mình để có những phác đồ điều trị thích hợp. (3)

Cách điều trị viêm gan B

Tốc độ lây nhiễm viêm gan B đang ngày càng nhanh hơn bao giờ hết trong khi số người phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm lại không nhiều. Dù với những tiến bộ y khoa thì khả năng chữa khỏi hoàn toàn là rất thấp vì chi phí điều trị cao so với mặt bằng chung của kinh tế Việt Nam, đặc biệt là khi bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính, tuy nhiên không phải là không làm được. Khi phát hiện ra bệnh, bệnh nhân và người nhà cần tuyệt đối tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ. Không được tự ý dùng thuốc hay điều trị bằng Đông y.

Để điều trị viêm gan B cần xây dựng phác đồ điều trị căn cứ vào giai đoạn của bệnh
  • Với viêm gan B ở thể cấp tính (thời gian diễn tiến bệnh < 6 tháng), hơn 90% trường hợp sẽ tự khỏi mà không cần dùng thuốc đặc trị. Điều trị trong giai đoạn này chủ yếu mang tính hỗ trợ, cụ thể như sau:

+ Trong thời kỳ có các triệu chứng lâm sàng như cơ thể mệt mỏi, chán ăn, đau cơ… cần nghỉ ngơi tuyệt đối, tránh hoạt động mạnh hay lao động quá sức.

+ Hạn chế ăn chất béo, đồ ăn nhanh, tránh xa rượu bia, thường xuyên ăn nhiều rau xanh, trái cây, tránh sử  dụng các thuốc chuyển hóa qua gan.
+ Xem xét nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch nếu cần thiết.
+ Có thể sử dụng các sản phẩm bảo vệ gan nhằm kiểm soát tế bào Kupffer hoạt động quá mức.
Riêng với các trường hợp viêm gan B tối cấp cần có điều trị hồi sức nội khoa tích cực, có thể cân nhắc sử dụng thuốc kháng virus đường uống dưới sự theo dõi của bác sĩ.
  • Với các trường hợp viêm gan B ở thể mạn tính (> 6 tháng), tùy theo tình trạng hoạt động của virus viêm gan B và chức năng gan của từng bệnh nhân cụ thể, bác sĩ sẽ tư vấn thời điểm bạn cần phải dùng thuốc gì và dùng như thế nào. Trong trường hợp này, bệnh nhân phải điều trị tích cực để phòng ngừa xơ gan, chống ung thư gan. Khi đã chuyển sang thể mạn tính, virus viêm gan B sẽ dễ sinh sôi mạnh mẽ hơn ở bệnh nhân bị ức chế miễn dịch hoặc đang điều trị thuốc kháng virus mà ngưng đột ngột. Do đó, việc tuân thủ phác đồ điều trị đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc điều trị viêm gan B mạn tính.

Người bệnh viêm gan B có cần kiêng gì không?

Khi chức năng gan bị tổn thương, việc ăn gì uống gì rất quan trọng. Nó sẽ tác động trực tiếp tới việc giảm thiểu tình trạng bệnh, giữ cho bệnh ở mức vừa phải hay khiến bệnh trở nên nguy hiểm hơn.  Vì thế khi phát hiện bị viêm gan B, ngoài việc tuân thủ theo phác đồ điều trị, chế độ dinh dưỡng cũng cần được đặc biệt chú ý.

Đừng bao giờ chủ quan với viêm gan B chế độ dinh dưỡng

Theo đó những đồ ăn mà người bị viêm gan B cần phải tránh là

  • Các món nướng, chiên, xào
  • Nội tạng động vật
  • Thức ăn nhanh
  • Bia rượu và đồ uống có cồn, các chất kích thích (4)
Người bị viêm gan B không nên ăn uống linh tinh mà hãy xây dựng một chế độ khoa học, ăn đúng giờ, ngủ đúng giấc.  Các loại thực phẩm tốt cho người bị gan là:
  • Thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa
  • Bổ sung vitamin bằng các loại rau củ quả như: bầu, bí, cà chua, bắp cải, cam, quýt, táo….
  • Bột mì, gạo tẻ, đậu tương, đậu đen, đậu xanh,… được xem là rất thích hợp với các bệnh về gan
  • Lưu ý khi chế biến đồ ăn nên được nấu chín kỹ để dễ tiêu hóa và đảm bảo vệ sinh.

Với người bị viêm gan B cấp tính, chế độ ăn uống hợp lý và khoa học là nạp năng lượng tương đương 25Kcal/kg cân nặng/ngày, protid 0,4-0,6 gam/kg cân nặng/ngày, Lipid từ 10-15% tổng số năng lượng, ăn từ 6-8 bữa/ngày. Về cơ cấu khẩu phần: năng lượng cần từ 1.300-1.400 Kcal/ngày, lượng protid từ 20-30 gam, Lipid từ 15-20 gam, glucid 250-280 gam, nước từ 2-2,5 lít.

Với bệnh nhân viêm gan mạn tính, nhu cầu năng lượng cao hơn là 35Kcal/kg cân nặng/ngày, protid 1-1,5 gam/kg cân nặng/ngày, Lipid từ 15-20% tổng số năng lượng, ăn từ 3-4 bữa/ngày. Về cơ cấu khẩu phần: năng lượng cần từ 1.800-2.000 Kcal/ngày, lượng protid từ 50-75 gam, Lipid từ 30-40 gam, glucid 310-340 gam, nước từ 1,5-2,0 lít.

Do gan bị tổn thương nên người bệnh thường có cảm giác đầy bụng, khó tiêu và chán ăn nên hãy để họ được ăn những món mình thích, miễn là không phải những đồ ăn có thể khiến bệnh nặng thêm. Cũng không cần ép bệnh nhân ăn quá nhiều nhưng cần cân đối để vẫn đảm bảo chất dinh dưỡng và nguồn năng lượng cần thiết cho cơ thể.

Viêm gan B có thể khỏi được nếu phát hiện sớm và kịp thời. Bệnh cũng có thể được chủ động phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin và. Viêm gan B có lây nhưng hoàn toàn có thể ngăn chặn nếu được phát hiện sớm và có những kiến thức phòng tránh an toàn, hiệu quả.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *