Home / Kiến thức / Giãn tĩnh mạch – căn bệnh của người già?

Giãn tĩnh mạch – căn bệnh của người già?

Giãn tĩnh mạch là căn bệnh cực kỳ phổ biến, không chỉ trên thế giới mà tỉ lệ người mắc bệnh này tại Việt Nam cũng là vô cùng lớn. Nghe đến tên bệnh nhiều người sẽ hình dung ra rằng đây là một căn bệnh của người già – khi các cơ quan trong cơ thể đã bắt đầu thoái hóa nhưng sự thật thì có phải như vậy? Nguyên nhân giãn tĩnh mạch là do đâu và vì sao mà bệnh lại phát triển nhanh như vậy? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Giãn tĩnh mạch là gì?

Giãn tĩnh mạch có thể hiểu thông thường là hiện tượng các tĩnh mạch dưới da ở chân, thỉnh thoảng ở tay bị giãn ra, nổi chằng chịt, kéo dài và hoàn toàn có thể nhìn thấy bằng mắt thường (với người béo phì thì cần phải sờ mới thấy). Bệnh là biến chứng của suy van tĩnh mạch khi chính sự ứ trệ tuần hoàn làm cho các tĩnh mạch yếu đi rồi giãn ra.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? 1

Còn theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thì giãn tĩnh mạch chân là tình trạng có tĩnh mạch nông giãn; tĩnh mạch chạy quanh co và có dòng máu chảy theo chiều trái ngược nhau. Trong lòng tĩnh mạch luôn có sẵn các van một chiều ngăn không cho dòng máu chảy ngược về phía dưới. Nhưng khi thành tĩnh mạch bị suy yếu và các van này bị tổn thương sẽ sinh ra bệnh giãn tĩnh mạch.

Triệu chứng giãn tĩnh mạch

Giãn tĩnh mạch có tất cả 6 cấp độ với mức độ và biểu hiện khác nhau. Bệnh nặng hay nhẹ không phụ thuộc vào việc nhiều hay ít tĩnh mạch bị suy giãn. Đôi khi những tĩnh mạch lớn bị giãn lại không gây ra nhiều triệu chứng bằng suy giãn các tĩnh mạch nhỏ. Những triệu chứng phổ biến là

  • Tĩnh mạch giãn, nổi chằng chịt dưới da
  • Cảm giác nặng, rát, âm ỉ hoặc cảm thấy mỏi trong lúc đứng.
  • Thường xuyên tê chân, cảm giác bồn chồn ở chân.
  • Về đêm và rạng sáng có thể sẽ xuất hiện chuột rút.
  • Xuất hiện mảng sắc tố màu nâu và mỏng ở da trên cổ chân nếu giãn tĩnh mạch kéo dài.
  • Sưng phồng, xơ hóa, mảng sắc tố và loét ở diện rộng.
  • Giãn tĩnh mạch nông, nổi thành từng búi hay giãn toàn bộ trông như những con giun trên bắp chân và đùi.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? triệu chứng

Nếu chia ra 6 cấp độ theo phân loại của Hội Tĩnh mạch học Thế giới thì có các biểu hiện cụ thể ở từng cấp độ như sau:

  • Cấp độ I: cảm giác nặng chân, tê chân.
  • Cấp độ II: phù chân khi đi lại hay đứng nhiều.
  • Cấp độ III: giãn và nổi tĩnh mạch ngoằn ngoèo trên bắp chân và đùi.
  •  Cấp độ IV: giãn tĩnh mạch và có thay đổi sắc tố da của chân: chân sạm màu.
  • Cấp độ V: giãn tĩnh mạch và có những vết loét dinh dưỡng ở chân.
  • Cấp độ VI: các vết loét dinh dưỡng này điều trị mãi vẫn không lành. (1)

Giản tĩnh mạch có phải là bệnh của người già?

Đúng là bệnh hay gặp nhất ở người già với tỉ lệ lên đến 50% và khoảng 35% người ở độ tuổi lao động mắc bệnh này. Đặc biệt, tỉ lệ mắc bệnh ở nữ giới cao gấp 4 lần nam giới. Theo một nghiên cứu được thực hiện vào năm 1997-1998 thì tỉ lệ mắc bệnh này ở Việt Nam cũng khá tương đương với thế giới.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? nguyên nhân

Nguyên nhân được cho là do quá trình lão hóa làm giảm chức năng của các tĩnh mạch chân. Tuy nhiên bệnh đang ngày càng trẻ hóa, đặc biệt là những làm những công việc phải mang vác nặng hoặc đứng hay ngồi quá lâu một chỗ khiến cho máu bị dồn xuống hai chân, các tĩnh mạch bị tăng áp lực, dần dần gây ra tổn thương các van tĩnh mạch. Ngồi vắt chéo chân hay thường xuyên đi giày cao gót đóng góp một phần quan trọng khiến phụ nữ có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn hẳn nam giới, phổ biến ở độ tuổi 35-50. (2)

Bên cạnh đó thì một số yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến giãn tĩnh mạch có thể kể đến là:

  • Yếu tố gia đình: nếu bố mẹ bị giãn tĩnh mạch thì khả năng con cái cũng bị bệnh là khá cao. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng nếu cha và mẹ mạnh khỏe thì có 20% con cái mắc bệnh; một trong hai người (cha hoặc mẹ mắc bệnh) thì 25% con trai và 62% con gái mắc bệnh; nếu cả cha và mẹ cùng bệnh thì 90% con mắc bệnh. Và có đến 80% bệnh nhân suy giãn tĩnh mạch mạn tính có cha hoặc mẹ cũng bị bệnh này.
  • Chế độ ăn uống ít chất xơ (rau xanh) và vitamin E, C (hoa quả) hay uống quá ít nước cũng có thể hình thành bệnh

Biến chứng hay gặp của giãn tĩnh mạch

  • Vỡ chỗ giãn tĩnh mạch ra ngoài, gây chảy máu nhiều và liên tục.
  • Rối loạn huyết động học khiến cẳng chân bệnh nhân bị sưng to, các triệu chứng đau buốt mặt sau cẳng chân, chuột rút về đêm diễn ra liên tục.
  • Viêm tắc đoạn tĩnh mạch bị giãn, chân nóng, sưng đỏ, các tĩnh mạch nông nổi rõ và viêm cứng.
  • Ứ trệ tuần hoàn và tăng áp lực tĩnh mạch tại chỗ khiến da nổi các vết sắc tố, mỏng đi và xuất hiện các vết loét dinh dưỡng.
  • Hình thành các cục máu đông gây thuyên tắc lòng tĩnh mạch. Nếu các cục máu đông đi về tim có thể sẽ gây thuyên tắc động mạch phổi, bệnh nhân sẽ tử vong trong vài phút nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? biến chứng

Giãn tĩnh mạch nguy hiểm như vậy nhưng thật đáng buồn là căn bệnh này đang không được quan tâm đúng cách khi có đến 77,6% bệnh nhân không biết mình mắc bệnh. Thậm chí khi phát hiện bệnh cũng rất ít người quan tâm đến nó, các thầy thuốc cũng chủ quan với căn bệnh này khi chỉ có 8,7% người bệnh được chỉ định sử dụng các thuốc chữa triệu chứng: nặng chân và đau chân dùng Aspirin, phù chân dùng thuốc lợi tiểu và số còn lại là không tiến hành điều trị.  (3)

Điều trị giãn tĩnh mạch như thế nào?

Có 2 phương pháp điều trị giãn tĩnh mạch là điều trị nội khoa và chỉ định phẫu thuật. Nếu bệnh nhân không muốn phẫu thuật, có thể áp dụng các biện pháp sau:

  • Dùng băng ép và tất ép bọc bên ngoài các tĩnh mạch từ gốc bàn chân và đến hết chân nhưng không bọc khớp gối nhằm tạo sự chênh lệch áp lực lớn ở phía dưới, áp lực nhỏ ở phía trên và làm giảm đường kính lòng mạch là cách không mổ tốt nhất để điều trị giãn tĩnh mạch, giúp máu tĩnh mạch lưu thông về phía trên dễ dàng hơn. Phương pháp này thường được sử dụng ở những bệnh nhân lớn tuổi mà từ chối phẫu thuật hoặc đang trì hoãn phẫu thuật; phụ nữ bị giãn tĩnh mạch nhẹ và trung bình mà muốn có con thêm nữa, và ở bệnh nhân giãn tĩnh mạch nhẹ không có triệu chứng. Dù là phương pháp đơn giản nhưng vẫn cần sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, người bệnh không được tự ý sử dụng bởi còn cần điều chỉnh áp lực ép cho phù hợp với mức độ bệnh.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? dùng tất ép

  • Thuốc tăng cường độ bền tĩnh mạch
  • Thuốc kháng đông được chỉ định khi phát hiện có sự hiện diện của cục máu đông trong lòng các tĩnh mạch, hoặc trên những bệnh nhân có nguy cơ thuyên tắc tĩnh mạch cao.

Tiến hành cắt và bỏ tĩnh mạch giãn và những tĩnh mạch có các lỗ khiếm khuyết khi bệnh đã trở nặng và nhằm ngăn chặn sự tiến triển của bệnh. Nếu sau khi đã phẫu thuật mà bệnh vẫn không có dấu hiệu ngừng phát triển sẽ tiếp tục tiến hành mổ lần 2 hoặc dùng xơ hóa trị liệu – liệu pháp làm tắc và tạo ra xơ hóa vĩnh viễn ở tĩnh mạch giãn nhằm điều trị bảo tồn các giãn tĩnh mạch nhỏ còn lại sau khi xác định phải phẫu thuật tĩnh mạch giãn. (4)

Chế độ dinh dưỡng cho người bị giãn tĩnh mạch

Đối với bệnh nhân bị giãn tĩnh mạch chế độ dinh dưỡng vô cùng quan trọng bởi thiếu chất cũng đóng góp một phần vai trò trong việc hình thành bệnh ở người trẻ. Những loại thực phẩm người bị giãn tĩnh mạch được khuyên dùng là:

  • Thực phẩm chứa nhiều chất xơ: các loại rau xanh, củ quả hay trái cây chính là nguồn bổ sung chất xơ tốt nhất người bệnh nên bổ sung vào thực đơn hàng ngày. Chắc hẳn ít người biết táo bón cũng là nguyên nhân gây giãn tĩnh mạch bởi khi mắc chứng táo bón, quá trình đi vệ sinh sẽ gây ra nhiều khó khăn, đòi hỏi người bệnh tốn nhiều sức lực hơn ở hậu môn, vô hình chung điều đó tạo các áp lực lên các tĩnh mạch ở vùng thấp và khiến chúng dễ bị suy giãn. Việc cung cấp đầy đủ chất xơ cho cơ thể có thể ngăn chặn được nguy cơ này, từ đó giúp điều trị và ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh giãn tĩnh mạch chân cũng như làm chậm quá trình phát triển của bệnh.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? ăn nhiều chất xơ

  • Bổ sung vitamin e, vitamin C: bởi Vitamin C đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình sản xuất Collagen và Eslatin – 2 mô liên kết có tác dụng duy trì sự bền vững và săn chắc của thành tĩnh mạch. Và khi kết hợp cùng Vitamin E thì chúng sẽ hỗ trợ nhau trong việc điều hòa hoạt động của hệ tuần hoàn máu trong cơ thể một cách hiệu quả. Máu lưu thông nhiều hơn, đều đặn hơn là tiền đề giúp đẩy lui chứng bệnh giãn tĩnh mạch chân. 2 loại vitamin này có nhiều trong các loại trái cây như cam, quýt, bưởi…hay trong các loại rau như rau cải, củ cải xanh, rau bina, dầu thực vật
  • Thực phẩm chứa nhiều Flavonoid và Rutin: hợp chất này có trong các loại rau xanh đậm, trong thực phẩm chức năng, có tác dụng làm tĩnh mạch vững chắc, ngăn ngừa hình thành các gốc tự do trong lòng tĩnh mạch. Một nguồn bổ sung flavonoid cho cơ thể mà đại đa số đều thích là thông qua sô cô la, trà xanh và quả việt quất – những món ăn hàng đầu về hàm lượng flavonoid.

Giãn tĩnh mạch - căn bệnh của người già? tránh xa rượu bia

Khi phát hiện bị giãn tĩnh mạch người bệnh cũng cần có chế độ kiêng khem cụ thể để bệnh không phát triển nhanh hơn. Đó là:

  • Rượu bia, đồ uống có cồn và chất kích thích
  • Các loại thực phẩm ngọt và đồ uống có gas
  • Chất béo bão hòa, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ
  • Thức ăn cay nóng.
  • Thường xuyên thay đổi tư thế, đứng lên đi lại sau mỗi 30 phút ngồi làm việc và đi lại nhiều hơn thay vì đứng yên một chỗ.
  • Hạn chế tập luyện các môn thể thao có cường độ mạnh như chạy điền kinh hay bóng đá, bóng rổ…để giảm áp lực cho các tĩnh mạch bị tổn thương ở chân.
  • Không mặc quần chật, bó sát, vải quần có chất liệu giữ nhiệt (nilon, tối màu…).
  • Không tắm nước quá nóng để hạn chế làm giãn thành mạch.
  • Không nên đi giày cao gót trong thời gian quá dài. Nên mang theo giày thể thao hoặc dép đế xuồng để thay.

Giãn tĩnh mạch từ một bệnh gặp phần lớn ở người già thì ngày nay số người trẻ mắc bệnh lại càng gia tăng. Thay đổi thói quen ăn uống và sinh hoạt chính là cách phòng bệnh tốt nhất.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *