Home / Kiến thức / Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy

Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy

Não úng thủy là căn bệnh nguy hiểm xảy ra ở trẻ em. Bệnh để lại những di chứng nặng nề, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự phát triển của trẻ và thậm chí gây tử vong. Tuy nhiên nguyên nhân gây bệnh là gì? Vì sao con mình lại bị căn bệnh quái ác này thì nhiều bậc phụ huynh lại chưa nắm được. Đừng để đến khi con có bệnh mới tìm hiểu thì đã quá muộn!

Não úng thủy là gì?

Não úng thủy hay mềm nhũ não là hậu quả của việc mất cân bằng giữa sự hình thành, lưu thông dòng chảy hoặc hấp thu dịch não tủy. Hiểu một cách đơn giản hơn thì đây là tình trạng mà dịch não tủy bị tích tụ quá nhiều trong não do rối loạn các các quá trình sản xuất, lưu thông và hấp thụ khiến đầu bệnh nhân bị to dần và các nhu mô não bị tổn thương.

Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy 1

Bệnh là một dị tật phổ biến nhất của hệ thần kinh trung ương và có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng nào nhưng người già và trẻ nhỏ là những đối tượng mắc nhiều hơn cả, đặc biệt là trẻ sơ sinh. Bệnh gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến sự phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng khi chỉ có 0,3-5% trẻ sơ sinh mắc bệnh sống sót.

Phân loại não úng thủy và nguyên nhân hình thành bệnh

Có hai cách phân loại bệnh não úng thủy. Nếu chia theo cơ chế bệnh sinh, bệnh có 2 loại là:

  • Não úng thủy thể không thông hay thể tắc nghẽn: đây là nhóm bệnh được gây ra do dịch não tủy bị tắc nghẽn, không chảy được về khoang dưới nhện thường gặp chủ yếu ở trẻ sơ sinh.
  • Não úng thủy thể thông hay não úng thủy không tắc nghẽn: bệnh được gây ra do sự suy giảm tái hấp thu dịch não tủy mà không phải do tắc nghẽn.
  • Não úng thủy áp bình thường: đây là hình thức đặc biệt của thể không tắc nghẽn và thường gặp ở người lớn là chủ yếu. Bệnh đặc trưng bởi hệ thống não thất giãn rộng, có sự liên tuc tăng giảm áp lực dịch não tủy.

Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy 2

Bên cạnh đó còn có một cách chia khác là theo nguyên nhân gây bệnh. Như thế thì bệnh có thể chia ra các loại như:

  • Não úng thủy bẩm sinh: là những trường hợp đẻ ra đã mắc bệnh, là hậu quả của xuất huyết trong não do trẻ sinh thiếu tháng, trẻ nhũ nhi hay thiếu vitamin K, xuất huyết não trong giai đoạn sơ sinh, các nhiễm trùng trong giai đoạn bào thai mà trong ngày y gọi là TORCH (Toxoplasmosis, Rubella, Cytomegalovirus, Hepatitis). Do mẹ bị đa ối trong thời gian mang thai. Các dị tật bẩm sinh như dị tật Chiari, hội chứng Dandy – Walker… cũng được cho là nguyên nhân hình thành bệnh ở trẻ nhỏ.
  • Não úng thủy mắc phải: là những trường hợp mắc bệnh xảy ra sau viêm màng não do vi khuẩn, do những nhiễm trùng trong giai đoạn bào thai mà ngành y gọi với cái tên là TORCH (là viết tắt của (Toxoplasmosis, Rubella, Cytomegalovirus, Hepatitis), u não mà đặc biệt là u hố sau gây cản trở dịch tủy não lưu thông, xuất huyết nội sọ…. Viêm màng não mủ gây dịch tiết quánh đặc bám vào các nút nhện làm suy giảm chắc năng, biến chứng của bệnh bạch cầu cấp…

Triệu chứng của bệnh ra sao?

Không có quy chuẩn chung để khẳng định như thế nào là dấu hiệu của úng não thủy bởi mỗi nguyên nhân gây bệnh khác nhau thì lại có những triệu chứng khác biệt. Bệnh cũng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, bản chất của tổn thương, thời gian mắc bệnh hay tốc độ tăng áp lực nội sọ mà có những biểu hiện bên ngoài khác nhau.

Các phụ huynh cần lưu ý theo dõi và quan sát con mình thật kỹ để nhanh chóng nhận ra những thay đổi bất thường dù là nhỏ nhất. Ở trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh, do khớp sọ chưa đóng kín nên biểu hiện dễ thấy nhất chính là đầu to lên nhanh chóng. Thóp trước giãn to và căng hơn cùng với biểu hiện các mạch máu da đầu cũng giãn to hơn bình thường, trán trề rộng, mắt thường nhìn xuống tạo nên dấu hiệu mặt trời lặn. Sờ thấy thóp trước liền với thóp sau, mất dấu hiệu mạch đập

Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy 3

Với những trẻ lớn hơn, khi các khớp hộp sọ đã đóng kín một phần thì các triệu chứng gợi ý phụ huynh cần quan tâm l như:

  • Vòng đầu tăng trên 2 độ lệch chuẩn, có thể thấy dấu hiệu vỏ bình vỡ.
  • Dễ bị kích thích, trẻ cảm thấy khó chịu, mệt mỏi, chán ăn, nôn mửa.
  • Đau đầu nhiều vào buổi sáng kèm nôn
  • Mờ mắt
  • Tháy đổi dáng đi, rối loạn điều phối
  • Thoái lui hoặc chậm phát triển tâm lý, vận động
  • Tăng phản xạ gân xương, tăng trưởng lực cơ do ảnh hưởng của hệ tháp
  • Rối loạn phát triển thể chất như béo phì, dậy thì sớm hoặc dậy thì muộn.

Nếu trẻ bị dị tật Chiari và hội chứng Dandy – Walker thì cần đặc biệt cẩn thận vởi đó là 2 dị tật bẩm sinh thường gây nên bệnh não úng thủy.

  • Với dị tật Chiari type I thường gặp ở trẻ lớn và người trưởng thành đặc trưng bởi sự tụt hạnh nhân tiểu tnaox vào trong ống tủy cổ. Bệnh nhân thường có biểu hiện nhức đầu, đau cổ, tiểu rắt kèm theo tình trạng co cứng chi dưới, tuy nhiên loại này lại không thường gây úng não thủy.
  • Chiari type II với đặc trưng là úng não thủy và thoát vị màng não tủy cần được chú ý hơn. Biểu hiện chủ yếu ở giai đoạn sơ sinh khiến trẻ khóc yếu, thở rít và ngưng thở.
Để đánh giá chính xác có bị úng não thủy không thì bệnh nhân cần tiến hành chụp CLVT/MRI để đánh giá kích thước não thất và các hình thái tổn thương cấu trúc não khác.

Não úng thủy có chữa khỏi được không?

Các biện pháp thường được áp dụng để điểu trị căn bệnh này là:

  • Điều trị nội khoa: dùng các thuốc như acetazolamide và thuốc furosemide để làm giảm sự sản xuất dịch não tủy tạm thời. Tuy nhiên những loại thuốc này có tác dụng rất hạn chế, đặc biệt là khi bệnh có nhiều biến chứng. Chính vì thế nó thường được dùng như các biện pháp hỗ trợ hơn là phương pháp điều trị chính.
  • Điều trị ngoại khoa mới là phương pháp điều trị chủ yếu với căn bệnh này nhằm mục tiêu dẫn lưu dịch não tủy ra khỏi não. Đặt dẫn lưu não thất – ổ bụng hay phẫu thuật cấy ống shunt với kỹ thuật đưa một ống mềm đi dưới da, một đầu ống ở não thất, đầu kia trong khoang phúc mạc của ổ bụng để hút dịch não tủy từ não thất đổ vào khoang phúc mạc, hấp thu và trở lại tuần hoàn là phẫu thuật được sử dụng nhiều hơn cả. Bên cạnh đó thì các bác sĩ còn tiến hành gắn thêm 1 van tại một điểm gần não thất để điều khiển dòng chảy và áp lực của dịch não tủy, đồng thời ngăn dòng dịch chả ngược vào trong.

Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy - phẫu thuật

  • Một biện pháp phẫu thuật nữ cúng được sẻ dugnj là nội soi phá sàn não thất 3: với phương pháp này thì các bác sĩ sẽ rạch 1 đường ở não thất và chèn một máy dò để nhìn vào bên trong hệ thống não thất nhằm tạo ra 1 con đường mới cho dòng chảy dịch não tủy. Phương pháp này tuy ít gây đau đớn nhưng hiệu quả không cao với trẻ sơ sinh nên cũng ít được sử dụng hơn.

Não úng thủy là bệnh nguy hiểm và để lại nhiều di chứng năng nề cho người bệnh, đa số các trường hợp phát hiện muộn dù được điều trị tức cực vẫn để lại những di chứng cho sự phát triển sức khỏe và thể chất của trẻ như mù, điếc, liệt hai chi hay không nói được. Những trường hợp nguy hiểm hơn còn khiến trẻ tử vong. Tuy nhiên nếu biết tận dụng “thời gian vàng” – là khoảng thời gian trẻ dưới 6 tháng tuổi để tiến hành mổ sớm sẽ cho kết quả rất khả quan, đầu trẻ sẽ không bị to do ứ nước và trí tuệ của trẻ phát triển bình thường.

Làm sao để phòng bệnh hiệu quả?

Phòng não úng thủy cho trẻ tốt nhất bắt đầu từ người mẹ trong thời gian mang thai.

Hậu quả khó lường của bệnh não úng thủy - khám định kỳ

  • Bổ sung chất đầy đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là các vitamin, acid folic thông qua các loại rau và ngũ cốc
  • Khám sức khỏe thai kỳ định kỳ để phát hiện sớm những bất thường
  • Tiêm chủng đầy đủ trong thời gian có bầu
  • Cho trẻ sơ sinh khám sức khỏe định kỳ và theo dõi chu vi vòng đầu của bé thường xuyên. Nếu thấy vòng đầu lớn hơn vòng ngực 3cm cần khẩn trương đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra.
  • Tiêm chủng đầy đủ cho trẻ để bảo vệ trẻ khỏi bệnh tật, giảm nguy cơ nhiễm trùng ảnh hưởng đến não
  • Bảo vệ trẻ khỏi những chấn thương vùng đầu.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *