Home / Kiến thức / Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ

Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ

Ghẻ là căn bệnh ngoài da rất phổ biến, chỉ sau nấm. Bệnh dễ lây qua người người, đặc biệt trong môi trường sống đông đúc, ẩm thấp, thiếu vệ sinh. Nguyên nhân nào gây ghẻ, vì sao bệnh lại phổ biến, phòng và chữa bệnh như thế nào, tất cả những thông tin đó ai cũng cần phải biết.

Ghẻ là gì?

Ghẻ là bệnh ngoài da do ký sinh trùng có tên khoa học là Sarcoptes scabiei hominis gây nên. Bệnh ghẻ thường xuất hiện thành từng ổ và bùng phát thành dịch trong những môi trường tập thể, đặc biệt ở trong quân ngũ, trại giam, những khu vực đông đúc, nhà ở chật hẹp và thiếu vệ sinh.

Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ - ghẻ là gì

Ghẻ được xác định lần đầu từ những năm 1600 và đến nay ước tính có khoảng hơn 300 triệu người. Bệnh ghẻ có thể xảy ra ở bất cứ ai và ở bất cứ đâu, kể cả những nước phát triển và xuất hiện nhiều vào mùa đông. Số người bị ghẻ đang ngày càng nhiều, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như sự phát triển kinh tế do chi phí điều trị cao.

Nguyên nhân gây ghẻ

Tác nhân gây bệnh chủ yếu là những con ghẻ cái, do ghẻ đực thường chết ngay sau khi giao hợp. Ghẻ cái có hình bầu dục, bụng có 8 chân, lưng có gai xiên về phía sau, đầu có vòi hút thức ăn đồng thơi để đào hầm vào lớp da thượng bì. Mỗi ngày ghẻ cái đẻ từ 1-5 trứng, sau 3-5 ngày thì phát triển thành ấu trùng, trải qua nhiều quá trình lột xác để thành ghẻ trường thành. Thời gian đẻ trứng của ghẻ là vào ban ngày, đào hang vào ban đêm và phát triển rất nhanh. Trong điều kiện thuận lợi, từ 1 con ghẻ cái ban đầu có thể tạo nên 150 triệu con trong vòng 3 tháng – 1 con số quá khủng khiếp.

Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ - cái ghẻ

Ghẻ có thể lây truyền trực tiếp giữa người lành với người ghẻ thông qua tiếp xúc da, mặc chung quần áo hay ngủ chung giường. Chính bởi thế mà những người thân trong gia đình là những người dễ bị lây nhất do những tiếp xúc không thể tránh khỏi. Ngoài ra thì ghẻ cũng là bệnh lây qua đường tình dục.

Triệu chứng ghẻ là như thế nào?

Thời gian ủ bệnh ghẻ khó xác định nhưng thường vào khoảng 2-3 ngày. Những tổn thương cơ bản có thể dễ dàng nhìn thấy là

  • Mụn nước sắp xếp rải rác, riêng rẽ trên vùng da mỏng như kẽ ngón tay, đường chỉ lòng bàn tay, mặt trước cổ tay, cẳng tay, nếp vú, quanh thắt lưng, rốn, kẽ mông, mặt trong đùi và bộ phận sinh dục. Nếu ghẻ xuất hiện ở quy đầu sẽ gây ra những vết trợt gọi là săng ghẻ. Ở trẻ sơ sinh, những mụn nước này còn có thể xuất hiện ở lòng bàn chân.

Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ - triệu chứng ghẻ

  • Sẩn cục hay sẩn huyết thanh (thường thấy ở nách, bẹn, bìu).
  • Xuất hiện “luống ghẻ” – đường hầm ghẻ do ghẻ cái tạo thành là 1 đ­ường cong ngoằn ngoèo hình chữ chi, dài 2 – 3 cm, gờ cao hơn mặt da, không khớp với hằn da ở kẽ ngón tay, đường chỉ lòng bàn tay, nếp gấp cổ tay và bao quy đầu – là nơi cư trú của cái ghẻ. Tuy nhiên không phải lúc nào cũng có thể thấy đường này. Ở đầu đường hang là một mụn nước nhỏ mà khi lấy kim để chích dịch thì sẽ có màu xám đen, khêu được cả ghẻ cái.
  • Có những vết xước do gãi, vết trợt, sẩn, vẩy tiết, mụn nư­ớc, mụn mủ, chốc nhọt.., sẹo thâm màu, bạc màu. Có thể gây bội nhiễm, chàm hóa hay mụn mủ.
  • Ngứa nhiều về đêm, lúc đi ngủ do ghẻ cái bắt đầu di chuyển và đào hang.
  • Nếu trong gia đình hay môi trường sống tập thể có người bị ghẻ thì cũng có thể là “triệu chứng” đầu tiên cảnh báo bệnh ghẻ.

 Ghẻ có bao nhiêu loại?

Thông thường chúng ta chỉ biết bị ghẻ là bị ghẻ nhưng y học thì chia loại bệnh này thành nhiều thể khác nhau để chẩn đoán và điều trị phù hợp. Các loại ghẻ là:

  • Ghẻ giản đơn: đây là loại phổ biến nhất, biểu hiện chỉ có đ­ường hang và mụn n­ước, ít có tổn thư­ơng thứ phát.
  • Ghẻ nhiễm khuẩn: đó là khi bệnh đã hình thành được một thời gian mà người bệnh không tiến hành điều trị, điều trị sai cách hoặc gãi ghẻ để lại những vết thương trên da dẫn đền nhiễm trùng, mụn mủ, bội nhiễm liên cầu, tụ cầu, có thể gặp biến chứng viêm cầu thận cấp.
  • Ghẻ biến chứng: ghẻ tuy là bệnh khá đơn giản nhưng để lâu cũng có thể để lại những biến chứng như viêm da, eczema hoá do chà xát cào gãi lâu ngày.

Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ - ghẻ na uy

  • Ghẻ Na uy (Norwrgian) hay còn gọi là ghẻ vảy, ghẻ tăng sừng – đây là một loại ghẻ đặc biệt hay gặp ở những người bị suy giảm hệ miễn dịch như điều trị corticoid kéo dài, suy dinh dưỡng, HIV/AIDS… Tổn thương cơ bản ở thể này là lớp vảy da, vảy tiết chồng lên nhau, khu trú ở rìa ngón tay, ngón chân, cổ tay, xương cùng, da đầu, co khi lan tỏa toàn thân. Ở thể này có thể tìm thấy hàng nghìn cái ghẻ trong các vảy nhỏ này. Chính vì thế mà khả năng lây nhiễm của thể này vì thế cũng cao hơn.

Ghẻ có nguy hiểm không?

Ghẻ là bệnh ngoài da khá phổ biến, không gây nguy hiểm nhưng khiến người bệnh khó chịu, mất ngủ do ngứa về đêm và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên nếu không tiến hành điều trị thì bệnh cũng có thể để lại những biến chứng như:

  • Chàm hóa: người bệnh ghẻ sẽ có cảm giác ngứa, việc gãi thường xuyên khiến da bị tổn thương, hình thành các vết xước, các lớp vảy xếp chồng lên nhau và gây chàm hóa.
  • Bội nhiễm: việc chà xát da quá mạnh sẽ khiến các mụn mủ bị vỡ ra, gây phù nề, lở loét
  • Lichen hóa: cũng bắt nguồn từ việc gãi nhiều khiến da bị tổn thương, dày và có màu thâm.
  • Viêm cầu thận cấp: ngoài những biến chứng trên da thì bệnh cũng có thể để lại thêm một biến chứng nguy hiểm khác do chính những nốt bội nhiễm cùng việc để bệnh tái phát nhiều lần gây nên.

Ghẻ có chữa khỏi được không?

Câu trả lời là có nếu được phát hiện sớm, người bệnh chủ động đi khám sớm và tuân thủ theo đúng phác đồ bác sĩ đưa ra. Nguyên tắc khi điều trị ghẻ chính là

  • Điều trị cho tất cả mọi người trong gia đình, tập thể nếu phát hiện có bệnh nhân ghẻ.
  • Bôi thuốc đúng cách, bôi liên tục trong 10-15 ngày và theo dõi trong khoảng thời gian tương tự tiếp theo đề phòng có tái phát.
  • Không gãi, kì cọ hay chà xát da mạnh vì dễ gây viêm da dẫn đến nhiễm khuẩn và bội nhiễm.
  • Điều trị kết hợp với phòng bệnh chống lây lan
  • Quần áo, chăn màn, đệm gối phải được giặt sạch và phơi khô.

Mọi thứ liên quan đến bệnh ghẻ - bôi thuốc ghẻ

Đối với việc điều trị tại chỗ, các loại thuốc thường được sử dụng là:

  • Thuốc xịt Spregal
  • Gamma benzen 1% (Lindana, Lindan, Scabecid)
  • Permethrin 5% (Elimite)
  • Benzoat benzyl 25%
  • Diethylphtalat (DEP)
  • Lưu huỳnh (mỡ lưu huỳnh 1-2%, polysulfur)
  • Crotamiton (Eurax)

Có thể dùng lá cây ba chạc đen tắn hoặc dầu hạt máu chó để điều trị ghẻ

Bôi thuốc đúng cách là thực hiện sau khi đã tắm rửa sạch sẽ bằng xà phòng diệt khuẩn, bôi vào các vị trí tổn thương trên da 1 lần/ngày vào các buổi tối.

Nếu ghẻ bị chàm hóa hoặc bội nhiễm phải tiến hành bôi thêm dung dịch màu milian hoặc castellani và uống thêm cả kháng histamin tổng hợp. Với ghẻ Na Uy, người bệnh cần ngâm, tắm toàn thân trước khi bôi mỡ salicyle để bong sừng rồi mới bôi thuốc ghẻ.

Lưu ý người bệnh ghẻ tuyệt đối không nên áp dụng các mẹo dân gian như tắm tắm với lá xoan, đào hay xà cừ vì rất dễ bị dị ứng, nhiễm độc

Phòng bệnh ghẻ hiệu quả

Bệnh hình thành trong môi trường ô nhiễm và vệ sinh cá nhân kém thì cách phòng bệnh tốt nhất chính là giữ vệ sinh sạch sẽ, tắm rửa hàng ngày, đặc biệt sau khi chơi thể thao, hoạt động mạnh hay khi tiếp xúc với các chất dị ứng, gây ngứa. Khi phát hiện trong gia đình hay tập thể có người bị ghẻ thì cần tiến hành cách ly, điều trị sớm, tuyệt đối không dùng chung các đồ dùng cá nhân hay ngủ chung giường trong thời gian bị bệnh.

Ghẻ không chỉ có ở nông thôn, thành phố mới đúng là nơi xuất hiện ghẻ nhiều hơn. Vì thế phòng bệnh không chỉ là việc của riêng ai hay bất cứ khu vực nào.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *