Home / Kiến thức / Những ai có thể bị đột quỵ?

Những ai có thể bị đột quỵ?

Đột quỵ là một tình trạng nguy hiểm xảy ra ở não. Nhiều người cho rằng chỉ có những người già mới bị đột quỵ nhưng sự thật thì không hẳn là như thế. Những kiến thức về vấn đề này với đại đa số người dân là còn ít. Bài viết này sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn cũng như hiểu rõ hơn về vấn đề nghiêm trọng này.

Đột quỵ là gì?

Đột quỵ là hiện tượng cơ thể đột nhiên ngất đi do các mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc bị vỡ, không cung cấp được máu cho não khiến cơ quan này bị thiếu oxy, gây tổn thương não và chết não. Bệnh là nguyên nhân gây tử vong thứ ba trên thế giới sau các bệnh lý về tim mạch và ung thư.

Những ai có thể bị đột quỵ? 1

Mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ và 50% trong số đó tử vong. Đột quỵ thường xảy ra bất ngờ nhưng những di chứng nó để lại thì vô cùng nặng nề như liệt từ bán thân tới toàn thân, bại não, các biến chứng về tâm lý và tâm thần,…. Những năm gần đây số lượng người bị đột quỵ có chiều hướng gia tăng và trẻ hóa. Những người tầm 40-45 tuổi bị đột quỵ ngày càng nhiều và nam giới có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 4 lần nữ giới. Những con số này sẽ khiến nhiều người phải suy ngẫm và tự có những biện pháp để bảo vệ bản thân và gia đình.

Nhiều người hay nhầm đột quỵ và thiếu máu não thoáng qua là một nhưng thực chất đây là 2 bệnh lý hoàn toàn khác nhau. Thiếu máu não thoáng qua là hiện tượng rối loạn hoạt động tạm thời ở não do máu chưa được cung cấp đủ cho não gây giảm chức năng trong thời gian ngắn và đột ngột. Bệnh không gây ra tổn thương sau đó nhưng đó cũng là một dấu hiệu cảnh báo nhồi máu não trong tương lai không thể bỏ qua nếu không có các biện pháp điều trị kịp thời.

Vì sao bị đột quỵ?

Có rất nhiều nguyên nhân gây đột quỵ, trong đó đáng lưu ý là

  • Tăng huyết áp: nguy cơ đột quỵ của những người bị cao huyết áp cao gấp 3-4 lần người bình thường. Sở dĩ như vậy là bởi khi áp lực của dòng máu lên thành mạch thường xuyên tăng cao khiến cho thành mạch bị giãn ra, lâu dần mỏng đi và có những tổn thương nhất định. Khi có áp lực cao đột ngột tác động sẽ khiến mạch máu bị vỡ gây vỡ mạch máu não. Những người có huyết áp cao kèm rối loạn mỡ máu, tình trạng thừa cholesterol còn khiến thành mạch dày lên, gây hẹp lòng mạch, cản trở quá trình lưu thông máu đến não gây đột quỵ.

Những ai có thể bị đột quỵ? 2

  • Xơ vữa động mạch: căn bệnh này sẽ khiến động mạch bị xơ cứng và hẹp lại, đồng thời làm co mạch máu khiến quá trình lưu thông máu gặp nhiều khó khăn. Không cung cấp đủ máu cho não hoặc máu không lưu thông tắc lại thành các cục máu đông đều là lý do của những cơn đột quỵ.
  • Đái tháo đường: do hầu hết các bệnh nhân tiểu đường bị nhiễm mỡ máu khiến lượng cholesterol tăng cao, vượt mức bình thường, đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch và gây ra những cơn đột quỵ.
  • Bệnh tim: đây có lẽ là lý do phổ biến và nhiều người biết nhất. Những cơn đau tim, nhồi máu cơ tim là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ. Những cục máu đông hay những mảng xơ vữa từ buồng tim, van tim bị trôi lên động mạch cảnh và cản trở quá trình lưu thông máu ở đây, gây ra đột quỵ.
  • Dị dạng mạch máu não: sự bất thường trong mạch máu gây chảy máu não, thậm chí khiến người bệnh tử vong. Bệnh này có thể có từ lâu trong mỗi người và tiến triển một cách âm thầm khiến mạch máu bị dị dạng ngày càng giãn ra và yếu đi và đến khi có những tác động như căng thẳng, áp lực, sự tức giân…sẽ khiến mạch máu bị căng tức và vỡ gây xuất huyết, đột quỵ.
  • Hút thuốc lá: lý do là nicotin trong khói thuốc là tăng quá trình xơ vữa động mạch, gây rối loạn mỡ máu và hình thành các cục máu đông. Thống kê cho thấy cứ 5 người bị đột quỵ não thì lại có 1 người thường xuyên hút thuốc lá, chiếm tỉ lệ 20%.

Những ai có thể bị đột quỵ? hút thuốc

  • Một số lý do khác: ngoài những nguyên nhân chính trên, một số yếu tố khác có thể tác động đến việc hình thành những cơn đột quỵ có thể kể đến như giảm huyết áp đột ngột hơn 40 mmHg, những bệnh có thể gây cản trở quá trình lưu thông máu lên não như thuyên tắc xoang tĩnh mạch, viêm tắc tĩnh mạch, viêm động mạch. Những người trẻ mắc các bệnh như béo phì, u não, thoái hóa mạch máu não tiểu cầu, dị dạng động mạch cảnh, chảy máu dưới màng nhện…đều có nguy cơ đột quỵ cao hơn những người không có bệnh. Việc lạm dụng thuốc tránh thai, sử dụng bia rượu thường xương, chế độ sinh hoạt không lành mạnh và không tập thể dục cũng đóng góp một phần không nhỏ trong việc hình thành nên những cơn đột quỵ.

Triệu chứng của người có nguy cơ sắp đột quỵ

Đột quỵ xảy ra đột ngột, không có triệu chứng kéo dài nên chẳng ai có thể nói trước hay biết trước mình sẽ bị đột quỵ nhưng nếu thấy bản thân hay người thân có những dấu hiệu sau, hãy lưu ý đến họ kỹ hơn một chút vì có thể sẽ giúp phát hiện sớm chứng đột quỵ hay có những can thiệp kịp thời để di chứng để lại không quá nặng nề.

  • Thị lực suy giảm: khi thấy một hoặc hai mắt có dấu hiệu mờ dần mà cơ thể có sẵn những bệnh nêu trên, hãy yêu cầu cấp cứu ngay bởi triệu chứng này chỉ có bản thân người bệnh mới có thể nhận ra.
  • Méo miệng, nhân trung lệch, nếp mũi má bên bị rũ xuống, gương mặt thiếu cân xứng
  • Tay bị tê mỏi liên tục, cảm thấy khó thao tác, khó cử động, đi lại khó khăn, không nhấc chân lên được
  • Giọng nói có biểu hiện bất thường, môi lưỡi bị tê cứng, mở miệng khó, phải gắng sức mới có thể nói được
  • Người sắp đột quỵ có thể có biểu hiện rối loạn trí nhớ, không nhận thức rõ ràng mọi thứ, mắt mờ, tai ù, không nghe rõ.
  • Đau đầu dữ dội, nhất là ở những người có tiền sử bệnh đau nửa đầu
  • Thiếu máu não thoáng qua: như đã nói ở phần đầu, đột quỵ và thiếu máu não thoáng qua không phải là một nhưng nếu có triệu chứng thiếu máu não thoáng qua, đừng chủ quan khi cứ 10 người bị thiếu máu não thoáng qua thì lại có 1 người bị đột quỵ ở tuần kế tiếp.

Bị đột quỵ phải làm sao?

Đột quỵ phát hiện càng sớm, khả năng tử vong càng thấp. Do sau khi khởi phát cơn đột quỵ các tế bào thần kinh sẽ bị chết dần đi, mỗi phút trôi qua là 2 triệu tế bào thần kinh bị triệt tiêu. Trong khoảng thời gian từ khi bị đột quỵ đến lúc phát hiện dưới 4,5 giờ có thể tiến hành thông mạch bằng thuốc hay các dụng cụ rút huyết khối. Bệnh nhân đột quỵ được cấp cứu sau 4,5 giờ chỉ có thể dùng các dụng cụ rút huyết khối để thông mạch và nếu sau 6 giờ, khả năng cứu sống là rất thấp.

Những ai có thể bị đột quỵ? sơ cứu

  • Khi phát hiện bệnh nhân đột quỵ cần giữ bệnh nhân nằm yên sau đó đặt đầu bênh nhân cao 30 độ.
  • Nếu bệnh nhân chưa rơi vào trạng thái hôn mê sâu mà vẫn lơ mơ tỉnh thì cần xem tình trạng hô hấp của bệnh nhân như thế nào. Thở bình thường, nhanh, chậm hay ngừng thở để tiến hành hô hấp nhân tạo và cho thở bình oxy nhằm cung cấp oxy cho não.
  • Nhanh chóng đưa người bệnh đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.
  • Thời gian vàng để cáo cứu cho bệnh nhân đột quỵ là khoảng 6 giờ kể từ khi khởi phát cơn đột quỵ, tốt nhất là dưới 3 giờ đồng hồ.

Khi thấy bệnh nhân đột quỵ việc cứu người là cần thiết nhưng cần phải có kiến thức nếu không cũng sẽ gây ra những hậu quả khó lường, Tuyệt đối không được thực hiện những hành động sau khi cấp cứu người bị đột quỵ

  • Bấm huyệt, châm cứu, cạo gió, cắt lễ….
  • Cho bệnh nhân ăn uống vì có thể người bệnh sẽ bị nôn mửa, trào ngược thức ăn vào đường thở, gây tắc đường thở.
  • Tự ý dùng thuốc hạ huyết áp hay đặt thuốc huyết áp dưới lưỡi. Đột quỵ có hai dạng là thiếu mãu não và xuất huyết não, nếu không có kiến thức chuyên môn và chưa tiến hành thăm khám sẽ không xác định được dạng đột quỵ, việc đặt thuốc như vậy sẽ làm huyết áp càng tụt, gây thiếu máu cho các tĩnh mạch, đi ngược lại với cơ chế tự nhiên của cơ thể và làm tăng nguy cơ tử vong. (1)

Các cách phòng tránh đột quỵ ai cũng nên biết

  • Ổn định huyết áp
  • Ổn định đường huyết
  • Kiểm soát cholesterol
  • Bỏ thuốc lá
  • Ăn nhiều rau xanh, hạn chế ăn những đồ ăn chiên rán, nhiều dầu mỡ, ăn nhạt
  • Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao
  • Duy trì cân nặng ở mức ổn định, tính toán chỉ số BMI để có chế độ tập luyện và dinh dưỡng phù hợp. Không để bị béo phì.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *