Home / Kiến thức / Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa

Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa

Viêm da cơ địa còn có tên gọi là chàm thể tang hay chàm cơ địa, là một bệnh về da rất phổ biến. Bệnh có thể gặp ở mọi đối tượng, đặc biệt là trẻ em dưới 2 tuổi. Viêm da cơ địa hay tái phát và có tiến triển rất dai dẳng, có thể kéo dài đến tuổi trường thành. Bài viết này sẽ giúp bạn có những kiến thức tồng quát về căn bệnh này.

Đặc điểm của viêm da cơ địa

Viêm da cơ địa có thể gặp ở bất cứ ai, trong bất cứ độ tuổi nào và không có thống kê nào cho thấy giới tính ảnh hưởng đến khả năng mắc bệnh, tuy nhiên trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị viêm da cơ địa nhất, đặc biệt là ở trẻ em dưới 2 tuổi. 60% bệnh nhân mắc bệnh trong năm đầu đời, đặc biệt là 2 tháng mới sinh. 30% bệnh nhân bị bệnh trong 5 năm đầu tiên và tỷ lệ này giảm xuống chỉ còn 10% ở những người từ 6 đến 20 tuổi. Càng lớn thì tỷ lệ mắc bệnh càng giảm và những trường hợp mắc bệnh khi đã trưởng thành là khá hiếm.

Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa - đặc điểm bệnh

Tại Việt Nam chưa có nghiên cứu về tỷ lệ mắc bệnh nhưng ở các nước khác, tỷ lệ bệnh nhân bệnh này khá cao, chiếm từ 7 đến 20%. Báo cáo của Viện Da liễu Quốc gia cho thấy bệnh nhân viêm da cơ địa chiếm khoảng 20% bệnh nhân đến khám tại các phòng khám.

Nguyên nhân gây bệnh

Đến thời điểm hiện tại người ta vẫn chưa biết rõ ràng về căn nguyên bệnh sinh của viêm da cơ địa. Tuy nhiên thông qua nhiều nghiên cứu thì viêm da cơ địa được cho là kết quả của sự kết hợp của một cơ địa dị ứng với những tác nhân kích thích từ bên trong hay bên ngoài, từ đó gây ra nhiều biến đổi gây hiện tượng viêm da. Một số yếu tố được cho là có liên quan đến việc hình thành bệnh là:

  • Yếu tố di truyền: bệnh có yếu tố di truyền rõ rệt khi nếu trong gia đình có cả bố và mẹ bị mắc bệnh thì có đến 80% con cái của họ sẽ bị bệnh này và nếu chỉ có bố hoặc mẹ mắc bệnh thì tỷ lệ ở con cũng là 50% rồi. Một số gen được xác định liên quan đến viêm da cơ địa được nghiên cứu gần đây là nằm trên các nhiễm sắc thể 11q13, 5q31-33, 16p11.2-11.1…
  • Cơ địa dễ bị dị ứng: da khô, hệ miễn dịch suy giảm cũng được cho là có thể tác động đến việc hình thành bệnh.
  • Các tác nhân bên trong như sự thay đổi nội tiết, rối loạn chuyển hóa, các sang chấn tâm lý và các neuropeptid
  • Các tác nhân bên ngoài như môi trường ô nhiễm, khí hậu thay đổi hay sự xuất hiện của các dị nguyên như bụi, phấn hoa, thức ăn, vi khuẩn, nấm, virus….

Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa - nguyên nhân môi trường ô nhiễm

  • Nồng độ IgE trong máu cao. Giải thích theo y học thì sự tổng hợp quá mức IgE trong viêm da cơ địa có liên quan đến “gen” cơ địa và sự rối loạn miễn dịch. Các IgE gắn vào thụ thể ở bề mặt của các tế bào mast. Khi có kháng nguyên xâm nhập, chúng kết hợp với IgE, hoạt hóa tế bào mastocyte làm giải phóng histamin và các chất hóa học trung gian khác gây ngứa và phản ứng viêm da tại chỗ.
  • Sự thay đổi miễn dịch: những thay đổi miễn dịch tại chỗ như da kém bền vững do hàng rào vật lý, hóa học và hàng rào tế bào bị tổn thương, suy giảm hay các thay đổi miễn dịch trong máu như tăng bạch cầu đa nhân ái toan, tăng IgE. Tất cả những yếu tố này dù riêng lẻ hay phối hợp đều liên quan trực tiếp hay gián tiếp đến căn nguyên và cơ chế bệnh sinh của viêm da cơ địa.

Biểu hiện và triệu chứng bệnh

Ở những đọ tuổi khác nhau sẽ có những biểu hiện khác nhau.

Ở trẻ dưới 2 tuổi

Thương tổn cơ bản của viêm da cơ địa ở lứa tuổi này là các mụn nước tập trung thành từng đám và tiến triển qua các giai đoạn như sau:

  • Giai đoạn tấy đỏ: da đỏ, ngứa và có các mụn nhỏ li ti như hạt lê.
  • Giai đoạn mụn nướ: tren nền da đỏ xuất hiện nhiều mụn nước bằng đinh ghim, tập trung thành từng đám dày đặc.
  • Giai đoạn chảy nước/xuất tiết: các mụn nước bị vỡ ra, chảy nước làm các thương tổn bị tấy đỏ. Giai đoạn này rất dễ bị phù nề và bội nhiễm.
  • Giai đoạn đóng vảy: các dịch tiết khô dần, đóng lại thành vảy  vàng, nếu bị bội nhiễm vảy sẽ có màu nâu, dày.
  • Giai đoạn bong vảy: các vảy khô rồi bong ra dể lại lớp da mỏng sau này cũng bong ra dần dần và bong ra thành các vảy da mỏng màu trắng, sau đó da trở lại bình thường.

Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa - biểu hiện ở trẻ sơ sinh

Xuất hiện trị trí ở má, trán, cằm, có thể lan ra tay chân, bụng và có tính chất đối xứng. Triệu chứng cơ năng phổ biến nhất là ngứa – cảm giác khó chịu khiến người bệnh gãi không ngừng.

Ở những bệnh nhân từ 2 đến 12 tuổi

Hay gặp nhất là ở trẻ em từ 2 đến 5 tuổi với những biểu hiện như:

  • Các sẩn nổi cao hơn bề mặt da, tập trung thành từng mảng hoặc rải rác. Da dày lên và bị lichen hóa. Có thể gặp các mụn nước tập trung thành từng đám.
  • Các thương tổn xuất hiện nhiều ở các mặt duỗi, nếp gấp khuỷu tay hay mi mắt. Các tổn thương này ở hai bên và tính chất đối xứng.
  • Người bệnh có cảm giác rất ngứa

Ở thanh thiếu niên và người lớn

  • Bệnh tiến triển từ giai đoạn trẻ em chuyển sang, một số khởi phát ở tuổi dậy thì hoặc cũng có thể muộn hơn
  • Thương tổn cơ bản là những nốt sẩn nổi cao ơn bề mặt da, rải rác hoặc tập trung thành từng đám. Có thể có các mụn nước và các các vết xước do gãi vì người bệnh sẽ cảm thấy rất ngứa.
  • Vị trí các tổn thương thường gặp là ở các nếp gấp như khoeo chân, khuỷu tay, cổ tay, vùng hậu môn sinh dục hoặc núm vú..

Ngoài ra viêm da cơ địa còn có một số triệu chứng không điển hình khác như khô da, dấu hiệu vẽ nổi hay viêm da lòng bàn tay, bàn chân. Những dấu hiệu này có thể có ở bất cứ lứa tuổi nào và ở bất cứ giai đoạn nào của bệnh.

Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa - biểu hiện ở người lớn

Viêm da cơ địa tiến triển dai dẳng, thành từng đợt cấp tính, mạn tính và có liên quan tới nhiều yếu tố khác như thức ăn hay nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng tịa chỗ, khí hậu hoặc do rối loạn tiêu hóa… Bệnh thường tiến triển qua 3 giai đoạn cấp tính, bán cấp và mạn tính. Nếu bệnh không được điều trị kịp thời cũng có thể gây ra những biến chứng như bội nhiễm, chàm hóa và thậm chí là viêm cầu thận cấp.

Điều trị viêm da cơ địa như thế nào?

Điều trị viêm da cơ địa cần dựa trên nguyên tắc phối hợp cả điều trị tại chỗ và toàn thân, điều trị theo từng giai đoạn và có chế độ ăn uống hợp lý, chú ý điều trị cả các bệnh cơ địa khác nếu có.

Những điều cần biết về bệnh viêm da cơ địa - bôi kem dưỡng ẩm

Với điều trị tại chỗ, trước hết người bệnh cần hạn chế gãi. Dù biết rằng ngứa thì gãi là phản xạ tự nhiên của con người nhưng việc chà xát quá mạnh sẽ làm xước da hoặc khiến các tổn thương bị vỡ ra, gây nhiễm trùng. Tiếp đó là việc sử dụng các loại kem để cung cấp độ ẩm cho da, chú ý thành phần để tránh gây dị ứng cho da. Không mặc đồ len hoặc những chất liệu có thể gây ngứa, làm các tổn thương trở nên nặng hơn. Và ở mỗi giai đoạn tiến triển của bệnh lại có những loại thuốc khác nhau.

  • Ở gia đoạn cấp tình có thể dùng dung dịch Jarish để đắp lên các tổn thương hoặc không thì có thể dùng nước muối đẳng trương để thay thế.
  • Ở giai đoạn bán cấp thì các loại hồ như hồ nước, hồ Brocq được khuyên dùng
  • Giai đoạn mạn tính thì dùng đến các loại mỡ như ichtyol, goudron, salicyle, các loại kem có corticoid như eumovate, fucicort, tacrolimus 0,03% hau 0,1% và pimecrolimus kết hợp với các loại kem làm mềm, làm ẩm da khác

Việc điều trị toàn thân cần dùng đến kháng sinh histomin tổng hợp, vitamin C và trong trường hợp có bội nhiễm thì phải dùng thêm kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Một số phương pháp khác cũng được áp dụng, cụ thể là:

  • Nếu bị Lichen hóa và bị tái đi tái lại nhiều lần sẽ chiếu tia cực tím như UVA, UVB hoặc Laser he-ne
  • Sử dụng các thuôc sức chế miễn dịch
  • Sử dụng các loại xà phòng thích hợp để giữ độ ẩm cho da và tránh các kích ứng không mong muốn.

Để việc điều trị được tiến hành hiệu quả, người bệnh khi có các biểu hiện của bệnh cần đến các cơ sở y tế để khám và được tư vấn cụ thể từ bác sĩ, tuyệt đối không được tự ý mua thuốc về điều trị.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *