Home / Kiến thức / Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em

Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em

Các bệnh lý liên quan đến hệ thần kinh và đặc biệt là não bộ luôn đặc biệt nguy hiểm và gây ra nhiều tổn thương, đồng thời để lại nhiều di chứng, bại não là bệnh như thế. Đặc biệt nguy hiểm hơn khi đối tượng chủ yếu của bệnh lại là trẻ em mà nguyên nhân phần nhiều là do người lớn gây ra.

Bại não là gì?

Bại não là một dạng tổn thương não thường gặp chủ yếu ở trẻ em trong giai đoạn trước sinh, trong khi sinh và đến khi 5 tuổi. Bệnh còn được gọi là trẻ bị di chứng não, liệt não… Bại não đặc trưng bởi một nhóm các rối loạn của thần kinh trung ương không tiến triển do nhiều nguyên nhân và để lại những hậu quả biến thiên như rối loạn vận động, giác quan, tâm thần, hành vi, động kinh.

Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em 1

Bệnh có những vị trí tổn thương khác nhau và đa dạng khiến các biểu hiện lâm sàng ở trẻ hoàn toàn không giống nhau. Nhưng nhìn chung bệnh gây ra nhiều di chứng và là trường hợp đa tàn tật ở trẻ em.

Thống kê tại các nước phát triển thì tỷ lệ mắc bại não dao động từ 1,8 đến 2,3% trên tổng số trẻ được sinh ra còn sống. Ở Việt Nam tỷ lệ này chiếm 1,8% và chiếm đến 31,7% tổng số trẻ tàn tật. Bệnh gặp nhiều ở trẻ nam hơn với tỷ lệ ghi nhận là 1,35 trẻ trai trên 1 trẻ gái.

Các nguyên nhân gây bại não

Nguyên nhân gây bại não có thể xuất hiện ở 3 thời điểm là trước sinh, trong khi sinh và sau khi sinh. Những nguyên nhân này có thể rõ ràng nhưng cũng có những trường hợp không xác định được lý do cụ thể. Ở thời điểm trước sinh, nguyên nhân gây bệnh có thể là do:

  • Người mẹ bị cúm, sốt cao khi mang thai
  • Mẹ bị nhiễm độc thai nghén nặng
  • Người mẹ có những bệnh liên quan đến tim mạch, tiểu đường hay các bệnh chuyển hóa khác
  • Do sự bất đồng nhóm máu Rh
  • Do các chấn thương của mẹ

Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em - nguyên nhân trước sinh

Trong khi sinh thì việc đẻ non, cân nặng trẻ không đủ, dưới 2,5kg; đẻ ngạt hay có các can thiệp sản khoa trong quá trình sinh nở như foxcep, giác hút hoặc các dị tật bẩm sinh như não bé, não úng thủy...cũng có thể là lý do khiến trẻ bị bại não. Và kể cả khi không mắc phải các trường hợp trên thì nếu trẻ mới sinh bị sốt cao co giật, bị ngạt nước, ngạt hơi, chấn thương vùng đầu hay có các bệnh liên quan đến nhiễm trùng thần kinh như viêm não, màng não không được điều trị đúng cách và kịp thời thì cũng có nhiều khả năng dẫn đến bại não.

Những dấu hiệu nhận biết bại não ở trẻ

  • Trẻ đẻ ra không khóc ngay
  • Bị ngạt tím, ngạt trắng
  • Cơ thể trẻ mềm nhão hoặc cứng đờ, khó bế ẵm
  • Trẻ phát triển chậm hơn so với những đứa trẻ cùng tuổi
  • Khó cử động, bị liệt một hoặc nhiều chi
  • Khả năng nghe nhìn kém
  • Có những cử động bất thường
  • Có những hành vi không bình thường
  • Có thể bị động kinh

Bại não có những loại nào và triệu chứng của từng loại

Bại não được chia ra thành 6 loại với những biểu hiện khác nhau

Thể co cứng

  • Trương lực cơ luôn tăng
  • Hai chân duỗi chéo
  • Tay co cứng, gập khuỷu hoặc duỗi, xoay trong vai.
  • Cổ ưỡn mạnh hoặc rủ xuống
  • Bàn chân thuổng
  • Phản xạ gân xương tăng manh
  • Biểu hiện đặc trưng nhất là giảm vận động, cử động khối

Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em - bại não thể co cứng

Thể múa vờn

  • Trương lực cơ lúc tăng lúc giảm
  • Kiểm soát đầu cổ kém
  • Vận động không tự chủ toàn thân
  • Liệt tứ chi: lúc thì cứng đờ, lúc lại mềm nhũn
  • Mồm há liên tục, chảy nhiều dãi
  • Có thể bị điếc tần số cao

Thể thất điều

  • Trương lực cơ luôn giảm, nhão
  • Rối loạn khả năng giữ thăng bằng, dáng đi như người say

Thể cứng đờ

Thể mềm nhão

Thể phối hợp

Loại này lại được chia ra theo tình trạng bệnh là nặng hay nhẹ mà có những biểu hiện khác nhau. Nếu bệnh thuộc loại nhẹ thì người bệnh vẫn có thể tự đáp ứng các nhu cầu hàng ngày nha đi đứng không cần trợ giúp, giao tiếp bình thường, có thể đi học như các trẻ em khác và không cần tới các biện pháp phục hồi chức năng. Khi bệnh ở mức độ vừa thì người bệnh bắt đầu giao tiếp khó khăn hơn, cần tới sự chăm sóc của người thân và sự trợ giúp để có thể đi lại bình thường, đồng thời cần áp dụng các biện pháp phục hồi chức năng.

Khi bệnh ở giai đoạn nặng thì mọi sự chăm sóc, di chuyển hay việc thực hiện các chức năng bình thường là vô cùng khó khăn, luôn phải cần trợ giúp từ những người xung quanh, giao tiếp cũng kém và cần tiến hành các biện pháp phục hồi chức năng đặc biệt.

Các biện pháp phục hồi chức năng cho trẻ bại não

Mục đích của việc này là nhằm:

  • Kiểm soát trương lực cơ và giữ tư thế đúng khiến trẻ vận động được ở tư thế kháng trọng lực
  • Tạo các mẫu vận động chủ yếu như kiểm soát đầu, lăn, ngồi, dậy, quỳ, đứng và phản xạ thăng bằng
  • Phòng ngừa co rút và biến dạng
  • Dạy các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như vui chơi và các hoạt động bình thường khác

Nguyên tắc khi tiến hành phục hồi chức năng là:

  • Phải tiến hành càng sớm càng tốt
  • Phối hợp nhiều kỹ thuật phục hồi chức năng như vận động trị liệu, ngôn ngữ trị liệu, hoạt động trị liệu…
  • Kỹ thuật áp dụng không phải dập khuôn cho mọi trường hợp mà tùy vào các thể lâm sàng và nhu cầu của từng trẻ và lấy tiêu chuẩn các mốc phát triển bình thường của trẻ để tạo các mẫu vận động chức năng.

Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em - phục hồi chức năng

Các biện pháp phục hồi chức năng cho trẻ bại não có thể được áp dụng là

  • Vận động trị liệu
  • Huấn luyện kỹ năng giao tiếp như biết tập trung vào một vấn đề, bắt chước, khả năng chơi đùa bình thường, kỹ năng giao tiếp bằng cử chỉ, hình ảnh và các kỹ năng xã hội khác. Huấn luyện các kỹ năng ngôn ngữ bằng cách nói chuyện nhiều với trẻ, dùng những từ ngữ đơn giản, nói chậm, nói to hay dùng các dấu hiệu, đồ vật, hình ảnh để trẻ hiểu, đồng thời có những biện pháp khen thưởng, động viên đúng lúc.
  • Tiến hành các hoạt động trị liệu như huấn luyện kỹ năng cầm đồ vật, kỹ năng ăn uống, mặc quần áo, tự chủ trong sinh hoạt hàng ngày như đánh răng, rửa mặt, vệ sinh cá nhân và các kỹ năng nội trợ, nghề nghiệp
  • Điện trị liệu: sử dụng biện pháp này cần hết sức lưu ý bởi không phải mọi trường hợp đều có thể áp dụng

+ Điện trị liệu bằng tia tử ngoại được chỉ định với bệnh nhân bãi não có còi xương -SDD và bại não thể nhẽo bằng tử ngoại B bước sóng 280-315nm. Chống chỉ định với những trường hợp bại não kèm động kinh, lao phổi tiến triển, suy gan, suy thận, chàm cấp.

+ Điện thấp tần là việc sử dụng dòng điện một chiều không đổi trong thời gian điều trị cho trẻ bại não không có động kinh và tuyệt đối cấm với những trường hợp bại não có động kinh hay thể co cứng nặng. Biện pháp này lại bao gồm nhiều phương pháp khác nhau như Galvanic dẫn CaCl2 cổ, Galvanic dẫn CaCl2 lưng, dòng Galvanic ngược toàn thân, dòng Galvanic khu trú chi trên, chi dưới, dòng Galvanic ngắt quãng.

  • Tiêm thuốc giãn cơ: mục đích của biện pháp này là nhằm giảm trương lực cơ, tăng cường khả năng vận động có ý thức, kiểm soát tư thê và phòng chống biến dạng. Được chỉ định trong các trường hợp trẻ bị bại não thể co cứng, co rút và chống chỉ định với thể múa vờn, thể nhẽo và thể thất điều.
  • Thủy trị liệu: áp dụng bồn xoáy nước Hubbard, bể bơi với nhiệt độ nước là 36-38 độ nhàm giúp thư giãn, giảm trương lực cơ và tăng khả năng vận động có ý thức cho trẻ bại não không có những cơn động kinh.
  • Các biện pháp giáo dục học đường khác

Sự nguy hiểm của bệnh bại não với trẻ em 6

Mỗi thể riêng biệt lại có những biểu hiện khác nhau, những triệu chứng khác nhau, những tổn thương khác nhau nên cách phục hồi chức năng cũng không thể giống nhau. Tùy từng tổn thương ở mỗi dạng mà có những mục tiêu phục hồi khác nhau, từ đo có những biện pháp khác nhau. Nhưng tóm lại trẻ bại não là một trong những đối tượng thường gặp trong phục hồi chức năng nhi khoa. Tiến hành phục hồi chức năng sớm có thể ngăn ngừa được các thương tật thứ cấp và cải thiện được tình trạng chức năng của trẻ. Cần hướng dẫn cha mẹ trẻ vào quá trình tập luyện để việc phục hồi chức năng cho trẻ được hiệu quả hơn.

About dieutri

Check Also

Sống chung với gai cột sống

Sống chung với gai cột sống

Cột sống có vai trò như một trụ đỡ đối với cơ thể mỗi người, …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *