Home / Kiến thức / Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào?

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào?

Thoát vị đĩa đệm ngày nay đã không còn là căn bệnh “đặc quyền” của người già mà có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào, người trẻ với những thói quen sinh hoạt không tốt lại đang là đối tượng chính của căn bệnh này. Sự thờ ơ với những triệu chứng ban đầu là nguyên nhân khiến bệnh trở nặng và gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Tổng quan về bệnh thoát vị đĩa đệm

Đầu tiên cần phải biết là cột sống của con người được cấu tạo từ xương sống và các đệm miếng nhỏ hình bầu dục hoặc các đĩa sụn bao gồm một lớp vành bên ngoài và một lớp hạt nhân mềm bên trong. Thoát vị đĩa đệm được mô tả là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm ở khoảng giữa các đốt sống thoát ra khỏi những thớ sợi bao quanh bên ngoài. Hiểu một cách đơn giản hơn thì đó là tình trạng đĩa đệm bị ép lồi, lệch ra khỏi vị trí bình thường bên trong đốt sống, gây ra những chèn áp lên tủy sống hay các rễ dây thần kinh. Hiện tượng này thường xảy ra sau các tai nạn, các sang chấn hay do đĩa đệm bị thoái hóa, nứt, rách….

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào? tổng quan bệnh

Thoát vị đĩa đệm thường gặp nhất là ở cột sống thắt lưng nhưng nó có thể xảy ra ở bất cứ đoạn nào. Bệnh trước đây phổ biến nhất ở lứa tuổi trung niên và theo một khảo sát thì đây cũng là đối tượng chính của căn bệnh này với 90% những người tham gia khảo sát có những dấu hiệu của bệnh từ nhẹ đến nặng. Tuy nhiên bệnh đang có dấu hiệu trẻ hóa và không thể coi thường.

Nguyên nhân mắc bệnh

Thoái hoá cột sống

Bất kỳ bộ phận nào của cơ thể cũng sẽ bị thoái hóa theo thời gian, đĩa đệm đương nhiên không ngoại lệ. Khi bước vào độ tuổi 30, các thành phần nước và đàn hồi bên trong nhân tủy giảm dần khiến đĩa đệm không còn dược dẻo dai như trước. Thay vào đó thì các nhân nhày trở nên khô khốc do mất nước khiến vòng sụn bên ngoài bị thoái hóa, rạn nứt và tăng nguy cơ rách. Tùy vào sự chăm sóc và tốc độ lão hóa của từng người mà hiện tượng này xảy ra nhanh hay chậm. Khi cột sống không đủ khỏe nhưng chúng ta vẫn ép nó chịu những tác động mạnh sẽ khiến chúng bị tổn thương, các nhân nhày có thể sẽ chèn vào vết rách của đĩa đệm, chui ra ngoài vào ống sống, chèn ép các dây thần kinh và gây ra những cơn đau vùng thắt lưng cho người bệnh.

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào? thoái hóa cột sống

Do những tai nạn không mong muốn

Những tai nạn không mong muốn gây ra những cú ngã, tạo sự va đập mạnh vào cột sống một cách đột ngột có thể khiến đĩa đệm bị trật khỏi vị trí trung tâm đốt sống, rạn nứt và rách, đẩy nhân nhày bên trong đĩa đệm ra ngoài, chèn ép dây thần kinh và gây ra những cơn đau nghiêm trọng. Ngoài ra việc lao động quá sức, mang vác vật nặng trong thời gian dài cũng khiến cột sống chịu áp lực lớn, tăng nguy cơ tổn thương.

Vận động sai tư thế

Không chỉ khi làm việc quá sức mà chính những thói quen “nhẹ nhàng” hàng ngày từ cách đi đứng cho tới cách nằm cũng có thể khiến cột sống bị tổn thương do vận động sai tư thế.

  • Thay vì ngồi xuống để bê vật nặng từ từ lên cao thì nhiều người không biết để tiết kiệm thời gian hay vì lý do nào đó lại đứng cao, cong lưng xuống để nhấc vật nặng lên. Chính điều này đã khiến tất cả sức lực dùng để nhấc vật nặng kia dồn trước hết vào côt sống thắt lưng, gây tổn thương cho cột sống và đĩa đệm.
  • Những người ngồi nhiều, ít vận động như những viên văn phòng, lái xe đường dài…khiến đĩa đệm bị chèn ép, không hấp thu được chất dinh dưỡng, lâu dần hình thành bệnh thoát  vị đĩa đệm

Một số thói quen không tốt cũng góp phần không nhỏ gây ra bệnh thoát vị đĩa đệm có thể kể đến như:

  • Ngồi học, làm việc không đúng tư thế
  • Tập thể dục quá sức, sai động tác
  • Thay vì đến tận nơi để lấy lại cố gắng để với những vật ở xa hay kiễng chân với những vật ở cao
  • Thường xuyên cúi người
  • Mang vác vật nặng

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào? mang vác vật nặng sai tư thế

Di truyền

Một số trường hợp bị thoát vị đĩa đệm ở tuổi còn rất trẻ mặc dù không gặp những tổn thương nặng liên quan đến cột sống do bố mẹ có cấu trúc đĩa đệm bất thường và di truyền sang con khiến đĩa đệm của họ dễ bị tổn thương. Không phải tỉ lệ là 100% nhưng nguy cơ mắc bệnh của những người này luôn cao hơn những người khác.

Do một số bệnh lý cột sống bẩm sinh

Nhiều người sinh ra vốn đã bị mắc các bệnh như gù vẹo, gai đôi cột sống, thoái hóa cột sống cũng có nguy cơ bị thoát vị đĩa đệm cao.

Phụ nữ mang thai

Khi bào thai lớn lên, đặc biệt ở những tháng cuối thai kỳ sẽ gây ra những áp lực không nhỏ cho vùng cột sống và xương chậu, chèn ép vào đĩa đệm khiến chúng dễ bị tổn thương. Ngoài ra do sự thay đổi nội tiết tố và hoormon trong cơ thể người mẹ khiến dây chằng, hệ xương khớp và các cơ bị yếu, làm suy giảm chức năng chống đỡ của cột sống, từ đó tăng nguy cơ hình thành bệnh.

Ngoài ra một số yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ hình thành bệnh có thể kể đến như:

  • Tuổi tác: khi cơ thể già đi thì các bộ phận của cơ thể cũng bắt đầu lão hóa khiến chúng không thể dẻo dai như thời trẻ, lứa tuổi từ 35 đến 45 là những người có nguy cơ cao nhất để mắc bệnh. Tất nhiên đây không phải yếu tố tiên quyết và ai cũng bị. Nếu có chế độ chăm sóc tốt và vận động khoa học, có thể đến năm 70 tuổi bạn cũng không bị thoát vị đĩa đệm hỏi thăm.
  • Hút thuốc: thuốc lá rất có hại với cơ thể, chúng lấy đi các chất dinh dưỡng quan trọng trong các mô cơ thể, làm giảm nồng độ oxy máu, làm suy giảm hệ miễn dịch, sức đề kháng và gây bệnh.
  • Trọng lượng: cân nặng cơ thể quá lớn sẽ gây áp lực nặng nề lên cột sống khiến những đĩa đệm ở lưng dưới luôn bị căng thẳng và tăng nguy cơ mắc bệnh.
  • Chiều cao: một số nghiên cứu chỉ ra rằng đàn ông cao từ 1,8m và phụ nữ cao trên 1,7m có nguy cơ thoát vị đĩa đệm cao hơn những người có chiều cao dưới mức đó. (1)

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm

Tùy vào vị trí đĩa đệm bị chèn ép mà người bệnh có thể có những triệu chứng khác nhau, một số dấu hiệu thoát vị đĩa đệm phổ biến cần để ý là:

  • Cảm thấy cột sống hoặc cả vùng cơ dọc theo các dây thần kinh bị đau, cơn đau âm ỉ nhưng có khi bùng lên dữ dội. Chu kỳ của những cơn đau có thể lặp lại sau 2-3 tuần và tần suất dày hơn nếu người bệnh chủ quan cố chịu, bỏ qua và không tiến hành các biện pháp điều trị.
  • Những cơn đau không bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết, đau khi vận động mạnh, cúi người, với tay, hắt hơi, khi tập luyện thể dục thể thao, quay người…..
  • Đau chân và lưng nặng hơn khi ngồi

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào? triệu chứng

  • Nếu có cảm giác đau vùng vai gáy, cơ bắp tay bị yếu, tay chân tê mỏi, cảm giác bồn chồn, động đậy trong khi ngủ, đau các cơ duỗi ở cổ tay – đó là những dấu hiệu của thoát vị đĩa đệm cổ.
  • Thoát vị đĩa đệm lưng: đau âm ỉ vùng thắt lưng, có khi cơn đau bùng lên dữ dội, cảm giác tê, bỏng rát như kim châm, cứng lưng…
  • Người bệnh nặng có thể có những biểu hiện yếu cơ hai tay, hai chân, mất cảm giác trên da, đi lại khó khăn, thậm chí rối loạn chức năng tình dục.
  • Đau thần kinh tọa, thỉnh thoảng có những cảm giác như kiến bò và tê ở mông hoặc chân (2)

Những biến chứng không thể coi thường của thoát vị đĩa đệm

  • Đau rễ thần kinh: các cơn đau xuất hiện theo dải, kéo dài từ thắt lưng và lan rộng đến chân, đau tăng mạnh khi người bệnh hắt hơi, ho, di chuyển, đứng hoặc ngồi lâu.
  • Rối loạn cảm giác: người bệnh thường có cảm giác nóng lạnh và mất đi cảm giác tê bì ở tay chân, đặc biệt là ở những vùng da tương ứng với rễ thần kinh bị tổn thương.
  • Rối loạn vận động: bệnh gây khó khăn cho các hoạt động thường ngày của người bệnh, không thể mang vác vật nặng, thậm chí đi lại cũng khó khăn.
  • Teo cơ: do thoát vị đĩa đệm chèn ép khiến máu không lưu thông được đến các cơ khiến chúng không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, lâu dần bị teo lại, ảnh hưởng đến khả năng lao động và cuộc sống của người bệnh.

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào? teo cơ

  • Rối loạn chức năng bàng quang, chức năng đường ruột: khớp xương ở cột sống bị lệch khỏi vj trí ban đầu và chèn ép các dây thần kinh dẫn đến hiện tượng rối loạn cơ tròn khiến người bệnh không thể tự chủ các vấn đề vệ sinh. Từ triệu chứng bí tiểu dần sang thành đái dầm và cuối cùng là tiểu chảy rỉ thụ động.
  • Hội chứng đau khập khiễng cách hồi: hay còn gọi là đau rễ thần kinh ngắt quãng khi người bệnh xuất hiện những cơn đau khi đi bộ được một đoạn và phải nghỉ ngơi một lúc mới có thể bước tiếp.
  • Mất cảm giác khu vực bắp đùi trong, mặt sau của chân và khu vực xung quanh trực tràng.
  • Liệt: đây là biến chứng nguy hiểm nhất của thoát vị đĩa đệm, khi hiện tượng teo cơ không được điều trị đúng cách có thể dẫn đến liệt khiến người bệnh mất hoàn toàn khả năng vận động, không thể đi đứng và chỉ có thể nằm một chỗ.

Điều trị bệnh này như thế nào?

Điều trị thoát vị đĩa đệm chủ yếu là áp dụng các biện pháp điều trị bảo tồn nhằm giúp người bệnh giảm thiểu những đau đớn do bệnh gây ra. Theo Học viện phẫu thuật chỉnh hình Mỹ thì việc áp dụng các bài tập vận động kết hợp sử dụng thuốc giảm đau có thể làm giảm 90% triệu chứng của thoát vị đĩa đệm. Tùy thuộc vào tình trạng của người bệnh và những triệu chứng gây ra mà các bác sĩ có thể khuyên bệnh nhân nên sử dụng các biện pháp như:

  • Vận động hợp lý: hạn chế các hoạt động nặng như tập nhảy hay mang vác những vật nặng, cồng kềnh, không uốn cong lưng, ngồi xuống khi nâng nhấc vật gì đó. Kết hợp các bài tập nhẹ nhàng để tăng tính linh hoạt và để cơ thể không bị ì. Có chế độ nghỉ ngơi hợp lí, tránh làm việc quá sức, tránh ngồi nhiều một chỗ.
  • Vật lý trị liệu: những biện pháp dùng nhiệt, nước đá, kéo sóng âm và kích điện có thể được sử dụng để giảm đau kết hợp với các bài tập phục hồi chức năng sức mạnh.
  • Thuốc giảm đau: nếu cơn đau nhẹ hoặc trung bình nhưng có tần suất dày, một số loại thuốc như aspirin, ibuprofen (Advil…), acetaminophen (Tylenol…) hoặc naproxen (Aleve…) có thể được kê. Tuy nhiên môt số loại có thể gây ra những tác dụng phụ và có hại cho gan.
  • Nếu người bệnh có những cơn đau co thắt các chi thì các loại thuốc dãn cơ như diazepam (Valium) hoặc cyclobenzaprine (Flexeril) cũng có thể chỉ định.
  • Với một số trường hợp và loại đau cụ thể thì các loại đau thần kinh như Gabapentin (Neurontin…) hay corticoid tiêm trực tiếp vào khu vực xung quanh dây thần kinh cột sống cũng có thể được kê.
  • Phẫu thuật: khoảng 10% những người bị thoát vị đĩa đệm có thể được xem xét phẫu thuật nếu đĩa đệm gây hẹp tủy sống, nhấn vào dây thần kinh, hoặc nếu gặp rắc rối với đứng hoặc đi bộ.

Thoát vị đĩa đệm nguy hiểm như thế nào? điều trị

Thói quen tốt để phòng ngừa thoát vị đĩa đệm

  • Thường xuyên thay đổi tư thế hoặc đứng lên đi lại, vận động nhẹ nhàng vùng cột sống, nhất là với những người làm việc văn phòng. Không nên ngồi một chỗ quá lâu gây chèn ép cột sống.
  • Có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tránh mang vác những vật quá nặng, nên chia nhỏ khối lượng chúng ra để di chuyển, tránh tác động lực quá mạnh gây tổn thương đĩa đệm
  • Bổ sung những thực phẩm chứa nhiều vitamin và khoáng chất, đặc biệt là canxi. Hạn chế các loại thực phẩm có cồn, có gas, nhiều dầu mỡ hay chứa chất bảo quản bởi chúng sẽ làm hao hụt lượng canxi trong xương.
  • Thường xuyên tập luyện thể dụng thể thao để cải thiện sức khỏe và giúp giãn xương cốt, cho cơ thể dẻo dai hơn. (3)

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *