Home / Kiến thức / Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ?

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ là căn bệnh phổ biến trên thế giới và là mối nguy cơ hàng đầu với sức khỏe mỗi người. Tỉ lệ mắc gan nhiễm mỡ tại Việt Nam ngày càng cao, nguyên nhân vì đâu?

Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan lại là cơ quan lớn thứ 2 trong cơ thể sau da, là một trong những bộ phận quan trọng trong hệ thống tổng hợp chất dinh dưỡng và đào thải độc của cơ thể. Gan được coi như một “nhà máy lọc máu” khi hàng ngày nó sẽ  tiếp nhận máu để tổng hợp chất dinh dưỡng rồi sau đó đào thải độc tố từ hệ thống tiêu hóa. Công việc của một lá gan phải đảm nhiệm là chuyển hóa chất đường, acid béo, đạm, tổng hợp chất mật và thanh lọc độc tố. Chính vì thế gan cũng là nơi dễ bị tổn hại nhất.

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? gan nhiễm mở là gì

Gan nhiễm mỡ là khi lượng mỡ trong gan lên đến trên 13% mà chủ yếu là triglycerid. Khi soi lát cắt gan dưới kính hiển vi thường có thể phát hiện các giọt mỡ bên trong bào tương của tế bào gan. Các giọt mỡ này đẩy nhân tế bào gan ra sát màng tế bào. (1)

Tỉ lệ mắc gan nhiễm mỡ tại Việt Nam ngày càng cao khi số người mắc đã chiễm tới 20-30% dân số. Bệnh không chỉ xuất hiện ở người lớn mà ngay cả trẻ em cũng có khả năng bị bệnh khiến tình trạng này ngày càng trở nên báo động hơn bao giờ hết. (2)

Dấu hiệu cảnh báo gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ là căn bệnh có diễn tiến khá âm thầm và không có nhiều triệu chứng cụ thể cảnh báo. Thêm vào đó các dấu hiệu ở thời điểm bệnh nhẹ khá mơ hồ, không rõ ràng và dễ nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường khác. Tuy nhiên vẫn cần chú ý đến những thay đổi trong cơ thể và nếu có các dấu hiệu sau, hãy đi kiểm tra lá gan của mình.

  • Buồn nôn, đầy bụng, ăn uống không ngon: nhiều người sẽ nghĩ ngay đến các vấn đề về dạ dày hay đường tiêu hóa khi có các triệu chứng trên, tuy nhiên gan và hệ thống này có mối quan hệ khăng khít với nhau, khi chức năng gan hoạt động không tốt, việc ăn uống cũng sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều.
  • Mệt mỏi, vàng da, vàng mắt: vì gan không thể lọc chất béo và các chất khác ra khỏi cơ thể, chúng tạo ra sự đổi màu trên da đồng thời khiến việc hấp thu chất dinh dưỡng suy giảm tạo cảm giác mệt mỏi.

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? dấu hiệu gan nhiễm mỡ

  • Rối loạn nội tiết tố: nam bị teo tinh hoàn hay chức năng cương dương gặp trở ngại. Phụ nữ thì rong kinh, tắc kinh, cân nặng tăng giảm thất thường… là những biểu hiện cảnh báo nguy cơ gan nhiễm mỡ.
  • Sao mạch (u mạch hình con nhện) là hiện tượng u mạch hơi nổi trên mặt da từ đó nhánh mạch nhỏ lan tỏa ra xung quanh (giống nhện), thường xuất hiện ở những vị trí như mặt, cổ, lưng, cánh tay, ngực. Đường kính có thể từ vài cm đến hơn một đầu kim. Dấu hiệu này thường gặp ở những người viêm gan hoặc xơ gan cấp tính, nhưng cũng có thể nhìn thấy trên cơ thể những người gan nhiễm mỡ.
  • Viêm dây thần kinh ngoại vi, viêm lưỡi, viêm miệng, bầm da, tăng sừng…tiêu hóa ra máu, chảy máu nướu, chảy máu cam… là những biểu hiện lâm sàng cảnh báo cơ thể đang bị thiếu vitamin nghiêm trọng do sự tích tụ của chất béo khi gan nhiễm mỡ.
  • Đau bụng: đây là biểu hiện rất hay gặp. Đau bụng có nhiều nguyên nhân nhưng nếu đau thường xuyên và kéo dài thì đó có thể là do viêm gan hoặc căng gan khi gan bị viêm gan nặng làm cho vùng gan to lên chèn ép các dây thần kinh liên sườn. Nếu là đau do gan nhiễm mỡ thì người bệnh sẽ bị đau tập trung ở phần trên bên phải của bụng và có thể cảm thấy đau ngay cả khi không dùng tay ấn vào vùng gan. (3)

Nguyên nhân gan nhiễm mỡ

Lối sống ảnh hưởng rất nhiều tới căn bệnh gan nhiễm mỡ. Cách sinh hoạt, ăn uống thiếu khoa học chính là nguyên nhân hàng đầu khiến tỉ lệ gan nhiễm mỡ tại Việt Nam liên tục tăng cao trong những năm gần đây. Những lý do chủ yếu gây nên căn bệnh nguy hiểm này là:

  • Béo phìđây là nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ phổ biến nhất khi tỉ lệ mắc bệnh này có ở 80-90% số người béo phì do lượng mỡ không chỉ đơn thuần dư thừa bên dưới lớp da mà còn hiện diện xung quanh cơ quan nội, trong đó có gan. Thêm nữa, do chế độ ăn quá nhiều chất béo khiến gan khổng thể chuyển hóa hết, tích tụ lại và gây bệnh gan nhiễm mỡ.

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? béo phì

  • Nghiện bia, rượu: không phải ngẫu nhiên mà người ta coi gan nhiễm mỡ là căn bệnh của thời đại khi thói quen uống nhiều bia, rượu chính là nguyên nhân lớn thứ hai dẫn đến căn bệnh này. Chất cồn trong rượu bia đều phải qua lá gan để chuyển hóa nhưng việc uống quá nhiều làm tăng tổng hợp và giảm phân giải chất béo trong gan làm mỡ bị ứ lại trong gan. Đồng thời rượu bia làm giảm hoạt tính hoặc ức chế men phân giải các lipoprotein trong máu gây nên tình trạng rối loạn chuyển hóa lipid máu, thúc đẩy gan nhiễm mỡ thêm nặng nề.
  • Bệnh tiểu đường: gặp nhiều ở bệnh nhân tiểu đường type II do có sự rối loạn chuyển hóa về chất béo.
  • Tăng mỡ máu: bình thường, lượng mỡ trong gan là khoảng 4-6% do gan tổng hợp nên để ổn định màng tế bào và làm cho chúng thấm hút các chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, việc ăn quá nhiều chất béo  khiến gan không kịp xử lý, gây mỡ hóa các tế bào gan.
  • Biến chứng của viêm gan B, viêm gan C

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? nghiện rượu bia

  • Dinh dưỡng kém: bên cạnh việc quá thừa thì quá thiếu chất dinh dưỡng cũng có thể là nguyên nhân gây bẹnh. Lý do là bởi việc ăn uống không đủ chất sẽ khiến cơ thể thiếu một số chất cần thiết để thanh lọc bớt mỡ. Đồng thời lượng đường trong máu cũng thấp không đủ để tạo năng lượng. Khi đó, cơ thể sẽ tự điều chỉnh khả năng tăng hấp thu mỡ để phân giải thành năng lượng, nếu lười vận động nữa mỡ sẽ tích tụ mà không được phân giải, axit béo đi vào máu nhiều, vượt quá mức cho phép sẽ gây ra gan nhiễm mỡ. (4)

Gan nhiễm mỡ có thể kéo theo nhiều chứng bệnh nguy hiểm khác

Gan nhiễm mỡ được chia thành 3 mức đ, lần lượt là: loại nhẹ (hàm lượng mỡ chiếm 5-10% trọng lượng gan); loại vừa (hàm lượng mỡ chiếm 10-25% trọng lượng gan) và loại nặng (hàm lượng mỡ trên 30% trọng lượng gan). Ở những giai đoạn đầu, bệnh rất khó phát hiện, nhưng khi lượng mỡ đã tích tụ quá nhiều khiến gan dần mất đi khả năng chuyển hóa chất và đào thải chất độc dẫn đến gan bị tổn thương, từ đó dẫn đến các biến chứng như:

  • Viêm gan
  • Xơ gan
  • Ung thư gan

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? ung thư gan

  • Biến chứng của bệnh gan nhiễm mỡ khi mang thai: đây là trường hợp rất hiếm gặp tuy nhiên lại có khả năng tử vong cao thường gặp ở những phụ nữ đa thai, sản phụ nhẹ cân. Biến chứng ở những trường hợp này  thường là suy gan ,bệnh não gan, hạ đường huyết , nhiễm trùng

Bị gan nhiễm mỡ điều trị như thế nào?

Khi phát hiện bị gan nhiễm mỡ, nguyên tắc điều trị là áp dụng các biện pháp để làm giảm lượng mỡ trong gan và có các chế độ ăn uống cũng như sinh hoạt phù hợp để không làm gia tăng lượng mỡ vốn đã quá nhiều đó. Các biện pháp được chỉ định khi điều trị gan nhiễm mỡ là: h

  • Nói không với bia rượu và đồ uống có cồn: bia rượu là nguyên nhân hàng đầu gây gan nhiễm mỡ, nếu không từ bỏ những thứ này, việc dùng thuốc có đều đặn như thế nào cũng vo ích.
  • Kiểm soát bệnh tiểu đường
  • Giảm cân: béo phì cũng là yếu tố hàng đầu khiến lượng mỡ trong gan tăng, vì thế nếu thấy cơ thể đang thừa cân, giảm cân là việc phải làm để điều trị gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên phương pháp giảm cân cần tiến hành khoa học bằng chế độ ăn uống và tập luyện, tuyệt đối không được sử dụng đến thuốc hay thực phẩm chức năng mà chưa có chỉ định của bác sĩ.
  • Điều trị viêm gan virus.
  • Điều trị củng cố miễn dịch.

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? tập thể dục

  • Dùng thuốc: các loại thu giảm lượng mỡ trong gan livolin H, methionin hay silimarin…  có thể được sử dụng nhưng không phải ai mắc gan nhiễm mỡ cũng được khuyên dùng. Vì thếngười bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc để uống
  • Chế độ ăn uống khoa học, nhiều trái cây và rau xanh, ít chất béo.
  • Tập thể dục thường xuyên, ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Chế độ dinh dưỡng cho người gan nhiễm mỡ

Chế độ dinh dưỡng với người bị gan nhiễm mỡ là vô cùng quan trọng. Bởi việc an uống lành mạnh có thể giúp giảm thiểu và hạn chế lượng mỡ trong gan, hỗ trợ quá trình điều trị bệnh. Nhưng nếu tiếp tục chế độ ăn uống thiếu cân nhăc, bệnh sẽ ngày càng nặng thêm.

Những thực phẩm cần tránh đối với bệnh nhân gan nhiễm mỡ

  • Mỡ động vật.
  • Các đồ ăn nhiều cholesterol như phủ tạng động vật, da động vật, lòng đỏ trứng…
  • Các loại thịt, đặc biệt là các loại thịt đỏ để tránh làm tăng áp lực chuyển hóa chất đạm cho gan
  • Đồ ăn cay nóng.
  • Thức ăn nhanh.
  • Đường và các loại thực phẩm chứ nhiều fructose
  • Các loại trái cây nhiều năng lượng, khó tiêu. Không phải loại quả nào cũng tốt cho người bị gan nhiễm mỡ nên người bệnh cần lưu ý. Sầu riêng hay mít không phải lựa chọn khôn ngoan với bệnh nhân mắc bệnh này.
  • Rượu bia và các chất kích thích là những thứ tuyệt đối bị cấm. Việc tiêu thụ các loại đồ uống này sẽ thúc đẩy quá trình chuyển hóa thành xơ gan và ung thư gan một cách nhanh chóng và mạnh mẽ hơn.

Những thực phẩm có lợi cho bệnh nhân gan nhiễm mỡ 

  • Rau củ quả: đây là lựa chọn lý tưởng cho người bị gan nhiễm mỡ bởi chúng có tác dụng hạ cholesterol trong máu và tế bào gan, hỗ trợ điều trị bệnh. Những loại rau củ quả nên ăn nhiều là ngô, lá sen, rau cần, nấm hương, cải xanh, cải cúc, rau muống, cà chua, mướp đắng, dưa gang, dưa chuột đều có thể giả nhiệt, làm mát gan và giảm lượng mỡ trong tế bào gan.

Vì sao nhiều người Việt bị gan nhiễm mỡ? ăn nhiều rau củ quả

  • Dầu thực vật: bởi dầu động vật có thể làm tăng lượng mỡ máu nên người bệnh gan nhiễm mỡ nên chuyển sang sử dụng các loại dầu lạc, dầu vừng, dầu đậu tương khi chiên, rán hay xào đồ ăn.
  • Cá tươi, nhộng tằm cũng là thực phẩm được khuyên dùng bởi chúng có khả năng hạn chế lượng cholerterol và củng cố chức năng gan, người bệnh có thẻ lưu ý để bổ sung hai loại thưc phẩm này vào chế độ ăn hàng ngày.
  • Hoa atiso: dùng kết hợp với nấm hương và tàu hủ ki để bổ sung chất  dinh dưỡng và làm mát gan.
  • Bưởi, cam, táo, chanh – những loại quả cực tốt cho lá gan của bạn.
  • Hành: giúp làm giảm chất béo trong gan và máu, ngăn ngừa sự hình thành mảng bám có thể dẫn đến các chứng bệnh như xơ vữa động mạch.
  • Tỏi: có chứa allicin là hợp chất giúp giảm cholesterol và chất béo trong gan, làm giảm lượng mỡ trong máu.
  • Nấm Shiitake

Bên cạnh chế độ ăn uống, người bệnh cần duy trì chế độ sinh hoạt hợp lý, nghỉ ngơi thư giãn kết hợp tập luyện thể dục thể thao sẽ giúp người bệnh cải thiện được rất nhiều tình trạng bệnh của mình. (5)

.

About dieutri

Check Also

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là gì và có nguy hiểm không?

Viêm cầu thận là hậu quả của rất nhiều căn bệnh nhưng nó là bệnh …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *